RSS

Golwg360

MwyCau 
Rhiannon Michael

Rhiannon Michael

Arolwg Barn Ionawr

Cyhoeddwyd Ionawr 26, 2011 gan .

Tagiau: Refferendwm Datganoli

Mae ITV a YouGov wedi bod wrthi’n holi’r cyhoedd Cymreig am eu bwriadau pleidleisio yn ôl eu harfer misol. Llafur sy’n llwyddo’n ysgubol unwaith eto, gyda chynnydd bach yn y gefnogaeth. Mae ITV wedi comisiynu YouGov i ddarganfod pwy fyddai’n trafferthu pleidleisio’r tro hwn felly mae’r ffigyrau heb eu pwyso yn y bracedau. Wrth reswm, mae’r Ymgyrch Ie wedi rhyddhau datganiad yn dathlu bod yr arolwg yn dangos bod 49% o’r rhai a fyddai’n trafferthu mynd i’r blwch pleidleisio fis Mawrth yn bwriadu pleidleisio Ie yn y refferendwm. Fodd bynnag, dyw ymgyrchu’r pythefnos diwethaf ddim wedi cael rhyw lawer o effaith ar y nifer o bobol sy’n bwriadu pleidleisio ie.

Os ydych chi am gymharu’r canlyniadau ers mis Ebrill, mae’r manylion yma.

Bwriadau Pleidleisio yn Etholiad y Cynulliad

(o gymharu ag etholiad 2007 ac arolwg barn Rhagfyr. DS Mae ffigyrau mis yma wedi cael ei pwyso o ran tebygrwydd o bleidleisio, mae’r ffigyrau heb ei pwyso mewn bracedau)

Pe bai etholiad Cynulliad yfory, a gan ystyried y bleidlais etholaeth, sut fyddech chi’n pleidleisio?

2007           Rhag       Ion

Llaf        32%           44%        45% (47%)

PC         22%          21%         21% (20%)

Ceid.           22%          23%         21% (21%)

D. Rh         15%            6%           7% (7%)

Eraill            8%            6%           6% (7%)

A gan ystyried y bleidlais blaid neu ranbathol i’r Cynulliad, dros pa restr plaid y byddech chi’n pleidleisio?

2007         Rhag       Ion

Llaf           30%          42% 41% (43%)

PC           21%       21%       21% (20%)

Ceid.             22%           22%       20% (20%)

D.Rh           12%             5%         8% (8%)

Eraill            16%           10%        10% (11%)

Bwriadau Pleidleisio yn y Refferendwm

Pe bai refferendwm yfory i roi mwy o bwerau deddfu i’r Cynulliad, sut fyddech chi’n pleidleisio?

(Unwaith eto mae rhaid wedi’i pwyso)

Dec             Jan

Ie                          46% 49% (44%)

Na                            25%             26% (23%)

Ddim yn gwbod/             29%             26% (32%)

Ddim am bleidleisio

Y cyfreithiwr a'r meddyg

Cyhoeddwyd Ionawr 20, 2011 gan .

Tagiau: Alwyn ap Huw, Helen Mary Jones, Ie dros Gymru, refferendwm, True Wales, Wayne David

Es i ddim i lawnsiad ymgyrch True Wales gogyfer a’r refferendwm pwerau yn Nhrecelyn ddoe am amryw o resymau. O ganlyniad, doeddwn i ddim yno i glywed cyhoeddiad Rachel Banner na fyddai True Wales yn gwneud cais am statws ymgyrch Na swyddogol. Felly mae’n debygol na fydd ymgyrch Ie swyddogol chwaith, gan fod rheolau’r Comisiwn Etholiadol yn mynnu bod dwy ymgyrch swyddogol -un o blaid ac un yn erbyn -neu ddim un o gwbwl. Mae yna un dyn unig yn gwneud ymgais tafod yn y boch i fod yn Ymgyrch Na. Dyw Alwyn ap Huw ddim yn credu bod y cynnig presennol yn mynd yn ddigon pell. Fel yr un dyn ag yr yw e, mae’n annhebygol o gyrraedd gofynion y Comisiwn Etholiadol o gael cefnogaeth o Gymru ben baladr. Ac yn ôl ei flog, mae’n edrych am nawdd gan ryw filwnydd hael i ariannu’r fenter!

Ta beth, dadl pobol fel Helen Mary Jones o Blaid Cymru a Wayne David o’r Blaid Lafur yw bod penderfyniad True Wales i beidio ag ymgeisio am y statws swyddogol yn stynt ac yn un gwrth-ddemocrataidd. Byddai unrhyw ymgyrchoedd swyddogol yn cael rhoi taflen yr un i’w dosbarthu’n ddi-gost i bob cartref yng Nghymru ac yn cael amser am ddim ar y tonfeddi radio a theledu. Dim ymgyrchoedd swyddogol = dim cefnogaeth gyfryngol ehangach.

Nawr, fe fydd y Comisiwn yn creu un daflen yn gosod y ddwy ochr i’w dosbarthu i gartrefi Cymru os na fydd ymgyrchoedd swyddogol i wneud y taflenni eu hunain ond dw i ddim mor siwr beth fedran nhw wneud o ran cyflwyno’r ddwy ochr ar y teledu a’r radio. Sef efallai ble mae sylwadau Helen Mary a Wayne David yn dal dwr.

Ro’n i mas yng Nghaerdydd rhyw noswaith neu ddwy wedi lansiad yr Ymgyrch Ie ac yn siarad â ffrind o feddyg oedd yn dweud y byddai e’n debygol o bleidleisio Na yn y refferendwm os o gwbl. Dyw e ddim yn rhy hoff o sut mae’r Llywodraeth wedi bod yn delio â iechyd na chwaith yn gweld bod unrhyw ddaioni wedi dod o gael Cynulliad. Roedd e’n gweld pleidlais Na fel pleidlais dros ddychwelyd pwer i San Steffan, sydd ddim yn gywir wrth gwrs.

Y noson cyn siarad â’r meddyg ro’n i mewn parti dyweddio yn siarad â ffrind o gyfreithiwr oedd heb glywed am y lansiad na chwaith beth oedd holl bwynt y refferendwm. Roedd e wedi rhyw hanner clywed bod refferendwm ond heb syniad pendant o beth oedd y rheswm dros gynnal y bleidlais.

Mae’r ddau yma’n fois galluog, sy’n ymddiddori yn y newyddion, yn gwrando ar y radio ac â diddordeb ym mhethau’r byd ond heb syniad llawn o beth sy’n digwydd yn y Cynulliad -achos Radio 4 yw eu dewis nhw o radio am newyddion, gorsafoedd tu hwnt i’r rhai penodol Gymreig am eu cerddoriaeth a’r papurau â phencadlysoedd yn Lloegr sy’n mynd â’u ffansi nid y papurau Cymreig. Pe bai ymgyrchoedd swyddogol, byddai darllediadau am ddim gan y ddwy garfan ar orsafoedd radio masnachol, rhwng rhaglenni teledu ar y bocs a byddai cyfle i’r ddwy ochor ddadlau eu hachos tu hwnt i fwletinau newyddion a rhaglenni trafod. Byddai pobol yn clywed am y refferendwm, hyd yn oed os nad oes ganddyn nhw riddyn o ddiddordeb.

Yr her i’r ymgyrchwyr o blaid ac yn erbyn dros y chwe wythnos nesaf yw trosglwyddo’r neges heb yr hwb cyfryngol ychwanegol. Y cwestiwn yw, ydyn nhw’n mynd i gyrraedd pobol fel y cyfreithiwr a’r meddyg? Llwyddo ai peidio, bydd y tebygrwydd o unrhyw ffigwr sylweddol yn dod allan i bleidleisio ar Fawrth 3 yn crebachu’n sylweddol heb ymgyrchoedd swyddogol.

LOL

Cyhoeddwyd Ionawr 17, 2011 gan .

Tagiau: Pleidleisiwch 2011

Pan mae datganiad i’r wasg yn dechrau gyda “OMG! Cer i Pleidleisiwch2011 :) “ mae’n anodd peidio â ChAYU. Mae’r neges yn un go bwysig, mae Comisiwn y Cynulliad ar dasg ar hyn o bryd i sicrhau bod ieuenctid Cymru’n dod mas i bleidleisio yn y refferendwm pwerau, refferendwm AV ac yn etholiad y Cynulliad. Pobol 18-35 maen nhw’n eu targedu, gan geisio darbwyllo’r braced oedran hwn eu bod nhw’n pleidleisio bob dydd wrth wneud dewisiadau gwahanol -reis neu chips, Inbetweeners neu Skins, X-Factor neu Strictly, Pobol y Cwm neu Rownd a Rownd, Caryl neu Dafydd…..

Nawr, fel rhywun sy’n dod o fewn yr oedran targed, rwy’n gweld hyn braidd yn nawddoglyd. Efallai mod i bach yn od ond rwy’n dwli ar bleidleisio. Wastad wedi. Siom fawr i fi oedd bod yn rhy ifanc i bleidleisio yn Refferendwm 1997. Rwy gyda’r cyntaf ym mlwch pleidleisio y clwb bowls lleol gyda fy ngherdyn pleidleisio, beth bynnag fo’r etholiad, ac yn rhyfeddu nad yw pawb arall yr un peth. Mae’r gwersi hanes ar Emmeline Pankhurst yn amlwg wedi cael cryn effaith arna i!

Ond beth ych chi’n meddwl o rhain? Fydden nhw’n eich denu chi i bleidleisio?

"Amharch"

Mae Llywodraeth Cymru’n tampan. Heddiw, roedd Edwina Hart yn cyhoeddi’i bwriad i ofyn am fwy o bwerau fel y gall y Cynulliad ddeddfu ym maes dyroddi organau. Roedd hi wedi paratoi ei haraith, ac ar fin ei thraddodi yn y Siambr pan ddaeth e-bost gan Swyddfa Cymru fod Cwnsler Cyffredinol San Steffan yn dweud nad yw e o’r farn bod dyroddi organau’n syrthio o fewn i atodiad 5 o Ddeddf Llywodraeth Cymru -ac felly all y Cynulliad ddim gofyn am yr hawl i ddeddfu yn y maes.

Mae’r Llywodraeth yn dweud bod ei cyngor cyfreithiol nhw’n hollol gadarn, neu fydden nhw ddim wedi dechrau’r broses o ofyn am yr hawl i ddeddfu. Maen nhw’n mynnu y gallan nhw ofyn am bwerau i ddeddfu yn  y maes yma. Fe gyfeirion nhw’r mater i Lywodraeth San Steffan nôl ym mis Tachwedd ond gan nad oedden nhw wedi ymateb a bod yr amser cyn diwedd y Cynulliad hwn yn dynn, fe ddechreuon nhw’r broses yr wythnos hon heb ymateb San Steffan.

Daeth yr ebost gan Swyddfa Cymru am 2.16 mae’n debyg. Oni bai bod cwestiynau busnes wedi mynd ymlaen yn hirrach nag y dylai, byddai wedi cyrraedd tra bod y Gweinidog ar ei thraed. Roedd aelodau’n grac yn y siambr ac mae’r Llywodraeth yn wyllt gacwn. “Agenda o Amharch” yw hyn yn ôl un ffynhonnell.

Daeth cadarnhad gan Cheryl Gillan o’i bwriad i gyfarwyddo Cadeirydd y Pwyllgor Dethol ar Faterion Cymreig i ddechrau’r broses graffu ar y Gorchymyn Dyroddi Organau yn gynharach yr wythnos hon ond mae Swyddfa Cymru eto i ymateb ar y sefyllfa bresennol. Rwy’n disgwyl sylw maes o law.

DIWEDDARIAD: Datganiad ysgrifenedig gan Cheryl Gillan:

“This LCO is being handled in exactly the same way as all other legislative bids from the Assembly and Assembly Government.

 ”It is routine for the Government to seek the view of the Attorney General on all LCOs, and to obtain Government agreement for LCOs to be submitted for pre-legislative scrutiny.

 “We have reached this stage against a very tight timetable and sent the LCO forward for the detailed scrutiny phase by MPs and Peers. This will be undertaken by the Welsh Affairs Select Committee and the Lords’ Constitution Committee under the process set up by the last Labour Government.

“Given the importance of this legislation I am determined to ensure this is done in a rational, sensitive fashion and that we do not cut corners.

“We have worked closely with the Welsh Assembly Government on this, and I discussed the LCO with the First Minister and Deputy First Minister as recently as Monday when I informed them that the legislation had been put forward for pre legislative scrutiny.”

Mwy ar y stori yma.

Edrych Nol Edrych 'Mlaen

Edrych nôl gawson ni gan y Llywodraeth yn y briffing bore ma, wrth i Carwyn Jones a Ieuan Wyn Jones fynegi -gyda rhywfaint o nostalgia -mai dyma o bosib y briffing ar y cyd olaf o’r Llywodraeth hon. Maen nhw’n falch iawn o’u record ac yn brolio i gytundeb Cymru’n Un gynnig llywodraeth sefydlog, yr hyn oedd pobol Cymru’i eisiau er efallai nid cymaint aelodau’r blaid Lafur. Ond newidwyd eu meddwl, gan gynnwys neb llai na un o’r gwrthwynebwyr pennaf Peter Hain.

O edrych nôl, rhaid edrych ‘mlaen a meddwl -ai Cymru’n Un x2 ddaw wedi etholiad y Cynulliad? Ateb cyson Carwyn Jones yw bod Llafur, fel y pleidiau eraill, yn chwilio am fwyafrif fis Mai a fydd dim trafod clymbleidio tan ar ôl canlyniad etholiadol fydd yn gorfodi hynny. Llafur wrth gwrs yw’r unig blaid ag unrhyw obaith o gael mwyafrif . Gyda’r arolygon barn ar 44% o blaid Llafur ers misoedd bellach, mae’n bosibl y gall Llafur ddychwelyd 30 a mwy o aelodau i’r Cynulliad eleni. Fe fydd y tebygolrwydd o glymblaid yn is y mwyaf o aelodau fydd gan Lafur. Er bod 31 yn fwyafrif, dyw e ddim yn ddigon i sicrhau sefydlogrwydd.

Wrth gwrs er mwyn bod yn bartner mewn llywodraeth fe fydd y pleidiau eraill yn gobeithio’n fawr na fydd Llafur yn cyrraedd yn agos at y 30 hudol. Y cwestiwn i’r ddau arweinydd llywodraethol gan gyfaill o’r lobi bore ma oedd -ydych chi’n diystyru’r posibilrwydd o glymblaid â’r Ceidwadwyr? Doedd Carwyn ddim am oedi cyn dweud bod hynny’n hollol amhosibl. Ieuan ar y llaw arall -wel, byddai hi’n anodd yn dilyn rhaglen y Ceidwadwyr yn San Steffan i glymbleidio â nhw oedd ei ateb e.

Mae’n amlwg mai ail ddewis go anghynnes i Blaid Cymru fyddai rhoi cyfle i glymblaid yr enfys, gyda llawer mwy o frwdfrydedd i glymbleidio â Llafur eto pe bai’r cyfle’n codi. Ond roedd Nick Bourne yn hapus fodlon i ddweud ei fod ef a Ieuan yn ffrindiau da a bod gwleidyddion weithiau yn dweud rhai pethau’n gyhoeddus nad ydyn nhw o reidrwydd yn ei golygu go iawn. Fyddai Nick Bourne ddim yn synnu pe bai Ieuan Wyn Jones wedi dweud rhywbeth cyffelyb am glymbleidio â’r Ceidwadwyr nôl yr adeg hon yn 2007 hefyd ac eto roedd Clymblaid yr Enfys yn bosibilrwydd go iawn wedi etholiad y flwyddyn honno.

Holodd neb Kirsty Williams bore ma beth fyddai ei dewis cyntaf hi mewn clymblaid. Gyda’r arolygon barn a’r sylwebwyr yn darogan gwae i’r Democratiaid Rhyddfrydol, efallai nad yw hi’n syndod.

Freud

Cyhoeddwyd Ionawr 5, 2011 gan .

Tagiau: Carwyn Jones, Llafur, peter hain, Refferendwm AV

“There will be two important polls this year…” meddai Carwyn Jones yng nghynhadledd Llafur i’r wasg bore ma i ddatgelu aelod newydd y blaid Lafur o Gastell Nedd.

Dau etholiad pwysig Mr Jones?! Ahem!!! Beth am y refferendwm ar y bleidlais amgen? Roedd rhaid holi. Wwwwps. “There will be three important polls….” cywirodd y Prif Weinidog ei hun braidd yn lletchwith. Ac na, doedd y slip Freud-aidd ddim yn arwydd bod y blaid Lafur Gymreig am anwybyddu’r refferendwm AV – mynnodd Peter Hain  gael dweud ei fod e’n llwyr gefnogol o bleidlais ie fel y mae Ed Miliband -ond y flaenoriaeth yw’r refferendwm pwerau deddfu’r Cynulliad ac ennill mwyafrif i Lafur ym mis Mai.

Digon teg, ond mae’r camgymeriad yn dangos y talcen caled sy’n wynebu cefnogwyr newid y drefn etholiadol i system fwy cyfrannol. Os nad yw’r gwleidyddion sydd ynghanol y pethau yma’n cofio amdano, sut mae modd ysbrydoli’r cyhoedd?

DIWEDDARIAD: Dyw hyd yn oed y Comisiwn Etholiadolyng Nghymru ddim yn gallu cyffroi am refferendwm y bleidlais amgen. Yr awgrym o’u gwefan cymraeg a chymreig nhw yw mai dau etholiad sydd yng Nghymru eleni hefyd. Mae hyn am fod y refferendwm yn fater “Prydain gyfan” medden nhw ar ôl i fi wneud ymholiadau. Felly maen nhw’n cyfeirio ato fe fan hyn.

Gaeaf Gysgu

Cyhoeddwyd Ionawr 4, 2011 gan .

Tagiau: Refferendwm Datganoli

Blwyddyn Newydd Dda i chi! Ac os na fydd hi’n flwyddyn newydd dda i wleidyddiaeth yng Nghymru, mae’n bendant am fod yn flwyddyn newydd brysur. Mae Ifan wedi cymeryd y risg o ddarogan digwyddiadau’r flwyddyn yma felly fentra i ddim ag eithrio i ddweud ein bod ni i gyd yn gwybod bod hanner cyntaf 2011 yn mynd i fod yn un aruthrol brysur gyda dau refferendwm ac etholiad ar y gweill.

Ymhen deufis, fe fydd y refferendwm ar bwerau deddfu’r Cynulliad a bore ‘ma, lawnsiwyd yr Ymgyrch Ie o’r diwedd. Gwaetha’r modd, pe na bawn i’n gorfod cymeryd nodiadau yn rhinwedd fy swydd, mae’n ddigon posibl y bydden i wedi cwympo i gysgu ar fy eistedd. Cyd-ddigwyddiad anffodus mai gwesty’r Big Sleep oedd yr olygfa allan o’r ffenestr yn Atrium Prifysgol Morgannwg felly!

Peidiwch â cham-ddeall, rwy’n deall yn iawn pam y dewiswyd Roger Lewis fel cadeirydd yr Ymgyrch Ie: cyn y Nadolig ceson ni sgwrs awr a chwarter hedfanodd heibio -dyn galluog, carismataidd, llawn brwdfrydedd a Chymro i’r carn ar waethaf blynyddoedd hir yn Llundain. Ond waw, roedd hanner awr bore ma yn teimlo fel oes.

Roger Lewis oedd yn cyflwyno pawb. “Pawb” yw tri “person go iawn” oedd yno i egluro pam y bydden nhw’n pleidleisio Ie ar Fawrth 3 -Llywydd UMCA Rhiannon Wade, Prifathrawes Ysgol Gynradd Ynys y Barri, Janet Hayward ac Adrian Curtis sy’n rhedeg banc bwyd Glyn Ebwy. Er bod Roger Lewis efallai’n fwy egnïol na’r lleill, doedd hynny ddim yn anodd. Darllennodd y pedwar o sgript a’r tri “go iawn” yn dweud “This is my statement” cyn lawnsio mewn i’w darllen. Diii-flas! Dim gwobrau eisteddfodol i’r rhain, hyd yn oed gyda’r beirniad mwyaf maddeugar.

Ac mae’n codi’r cwestiwn -os na allan nhw siarad o’r galon ar y pwnc, ydyn nhw wir mor frwdfrydig â hynny dros yr achos wedi’r cyfan? Efallai mai’r broblem yw’r testun. Sut mae modd cyffroi dros gwestiwn mor glymhercog er yn llawn brwdfrydedd dros ddatganoli? Neu efallai nad yw’r ymgyrchwyr eisiau gwneud neu ddweud unrhywbeth all beryglu’r ymgyrch mewn unrhyw ffordd ac felly’n cadw at sgript. Naill ffordd neu’r llall, mae’n mynd i fod yn wyth wythnos hir-wyntog a di-fflach os yw pethau’n parhau fel hyn.

Dyw hi byth yn ddi-fflach siarad â Len Gibbs o True Wales, yr Ymgyrch Na. Mae’i wrthwynebiad i ddatganoli yn chwyrn, ac fe draddodith ar y pwnc yn ddi-ddiwedd os ganiatewch chi iddo. Wrth siarad â fi ddoe, atgoffodd fi bod True Wales wedi lawnsio fel Ymgyrch Na ddwy flynedd yn ôl pan ddechreuodd Confensiwn Cymru Gyfan ar ei thaith o amgylch Cymru i glywed barn y cyhoedd ar bwerau’r Cynulliad. Bydd mwy o’i sylwadau e, a mwy o’r lansiad bore ma yn Golwg dydd Iau.

Anrheg Nadolig

Dydw i ddim am wneud cwis i chi fel y mae fy ffrind Tom Bodden yn ei gynnig yn ôl ei arfer tymhorol ar ei flog Gog in the Bay. Ond mae ITV a YouGov wedi dod ag anrheg nadolig fach i ni cyn i’r mwyafrif ffarwelio â’r rhithfyd i stwffio twrcio go iawn gyda’u teuluoedd dros yr wyl. Ie, yr arolwg barn misol.

Bydd Llafur yn hapus dros ben gyda 44% yn dweud y byddan nhw’n pleidleisio drostyn nhw yn etholiad y Cynulliad am y pedwerydd mis yn olynol. Fe fydd y Democratiaid Rhyddfrydol yn llawer llai hapus, gyda UKIP o’u blaen nhw mewn tair o’r rhanbarthau etholiadol. Mae’n siwr bydd peiriant datganiadau’r Gwyrddion yn anfon neges o lawenydd mawr i’r holl amgylcheddwyr eu bod nhw’n gwneud yn dda yn rhanbarth Canol De Cymru. Yn y refferendwm, mae’r nifer sy’n bwriadu taro pleidlais yn y lle cyntaf yn ei gwneud hi’n fwy tebygol y cawn ni bleidlais Ie fis Mawrth.

Mae Golwg 360 yn sôn am anrheg nadolig i’r Ceidwadwyr yma. Newyddion drwg i Blaid Cymru fydd efallai’n gobeithio am wyrth ychwanegol dros yr wyl!

Dyma bigion o’r arolwg isod i chi. Nadolig Llawen!

Pe bai etholiad Cynulliad yfory, a gan ystyried y bleidlais etholaeth, sut fyddech chi’n pleidleisio?

                  2007     Mai     Meh    Gorff      Awst    Medi      Hyd        Tach       Rhag

Llafur       32%     32%     42%     40%     39%    44%      44%       44%     44%

Pl. Cymru    22%     22%     20%     22%     23%    19%      21%      21%     21%

Ceid           22%     21%     19%     20%     22%    22%      19%      21%     23%

Dem. Rhydd     15%     20%      12%    13%     10%     11%        9%       9%      6%

Eraill           8%        5%       6%       5%       6%      5%        8%       6%      6%

A gan ystyried y bleidlais blaid neu ranbathol i’r Cynulliad, dros pa restr plaid y byddech chi’n pleidleisio?

                  2007     Mai     Meh    Gorff      Awst    Medi      Hyd        Tach       Rhag

Llafur           30%    30%     40%      37%    39%    41%      40%       41%     42%

Pl. Cymru       21%    21%     19%     20%     23%    19%      23%      20%      21%

Ceid             22%     21%     20%     20%     21%    20%      18%      20%      22%

Dem. Rh       12%     18%      12%    14%       9%     12%       9%        9%        5%

Eraill            16%       9%        9%      8%       8%       8%      11%     11%       10%

Bwriadau Pleidleisio yn y Refferendwm 

Pe bai refferendwm yfory i roi mwy o bwerau deddfu i’r Cynulliad, sut fyddech chi’n pleidleisio? 

                              Ebrill  Meh. Gorff.  Awst  Medi Hydref     Tach   Rhag 

Ie                          49%     55%     48%    48%     49%     52%      48%      46%

Na                            33%     28%     34%     32%    30%     29%      30%      25%

Ddim yn gwybod/ 18%     17%     19%     21%    20%    20%       22%      29%

Ddim am bleidleisio

Un peth bach arall. Os ydych chi eisiau jôcs arbennig o wael ar gyfer y Nadolig, edrychwch yma.

Coron Gwlad…

Cyhoeddwyd Rhagfyr 14, 2010 gan .

Tagiau: Bwrdd yr Iaith, Cymraeg, Gweinidog Treftadaeth, Strategaeth Iaith

Lansiwyd ymgynghoriad ar strategaeth iaith Llywodraeth y Cynulliad ddoe. Ar y cyfan, mae pobol yn croesawu cyhoeddiadau fel hyn. Dim byd newydd ddoe. Mewn ffordd mae hyn yn beth gwael. Petai’r peth yn fwy dadleuol, byddai mwy o sylw fel welon ni gyda’r mesur iaith.

Y gwir yw nad oes unrhyw beth pwysicach na chael strategaeth iaith gydag amcanion clir fel sydd gan hon. Heb fod y bobol sy’n medru’r Gymraeg yn ei siarad hi, does dim pwrpas cael Mesur Iaith i’w gwarchod hi. Does dim pwynt gwarchod rhywbeth nad yw pobol eisiau ei hachub. Mae’r strategaeth yn cydnabod bod y niferoedd sy’n dweud eu bod nhw’n gallu siarad Cymraeg yn cynyddu ond am wneud yn siwr bod y bobol hynny yn siarad Cymraeg. Mae’r strategaeth werth ei darllen yn ei chyfanrwydd.

Mae’n egluro sut mae’r Llywodraeth yn gobeithio annog rhieni ifanc i feithrin y Gymraeg yn eu plant ifanc 0-5 oed, ac i wneud y Gymraeg yn iaith y teulu. Mae’n trafod pwysigrwydd gwneud y Gymraeg yn iaith “difyrrwch” nid dim ond iaith ysgol er mwyn ei gwneud hi’n iaith apelgar i bobol ifanc yn eu harddegau, ei gwneud hi’n “cwl.” Mae’n sôn am bwysigrwydd creu’r iaith yn iaith y gweithle fel bod pobol gyffredin yn magu hyder yn eu Cymraeg -fyddai’n rhoi stop ar y frawddeg ddiflas honno “o, na dyw ‘Nghymraeg i ddim digon da” sydd i’w glywed yn fynych pan fydd rhywun yn ceisio dechrau sgwrs gyda rhywun anhyderus eu hiaith. (Problem fawr i newyddiadurwyr wrth ddod ar draws siaradwyr Cymraeg i glywed eu barn am hyn ar llall y ‘vox pops’ bondigrybwyll yw bod pobol sy’n amlwg yn gallu siarad Cymraeg yn iawn yn dweud na allan nhw siarad am nad yw eu Cymraeg nhw’n ddigon safonol -diffyg hyder yn amlwg.)

Fel mae Bwrdd yr Iaith a’r Gweinidog Treftadaeth yn ei ddweud, dyma’r unig strategaeth o’i bath yn y byd sydd mor bellgyrhaeddol ei bwriad i warchod iaith leiafrifol. Mae’r ddogfen dan ymgynghoriad nes mis Chwefror ac mae’r Llywodraeth eisiau clywed oddi wrthom ni bobol gyffredin sut allan nhw wella arni a sut i wneud y Gymraeg yn iaith hyfyw. Gobeithio wir y bydd hi’n llwyddo.

Y Fwyell Amgen

Cyhoeddwyd Rhagfyr 9, 2010 gan .

Tagiau: Ceidwadwyr Cymreig, Cyllideb Gysgodol

Bore ma, cyhoeddodd y Ceidwadwyr Cymreig ei cyllideb cysgodol. Ar ebost, gan gynnig cyfweliadau i’r rhai oedd yn dymuno un = dim cynhadledd i’r wasg. Hon yn dal yn fyw yn y cof efallai.

Y peth cyntaf i daro dyn yw mor fyr yr yw e o gymharu ag un y Llywodraeth. Does dim manylion tu ôl i’r ffigyrau. Eglurhad y Ceidwadwyr yw bod dim byddin o weision sifil ganddyn nhw i baratoi’r ddogfen iddyn nhw. Y peth yw, i gyrraedd at y ffigyrau mae rhaid iddyn nhw ysgrifennu’r holl bethau yma i lawr yn does? Beth bynnag, rhyngthyn nhw a’u cawl.

Fel yr addawyd, mae iechyd wedi’i “ddiogelu.” Ac ie, addysg sy’n dioddef. Mae’n arwyddocaol i’r Ceidwadwyr Cymreig heddiw newid eu polisi ar ffioedd dysgu. Fydden nhw ddim wedi gwneud cyhoeddiad Leighton Andrews wythnos diwethaf. Maen nhw am ganiatau i brifysgolion godi ffioedd i £6,000 (dydyn nhw ddim yn disgwyl y bydd prifysgolion Cymru’n codi at £9,000 er bydd croeso iddyn nhw wneud hynny os ydyn nhw wir eisiau) ond fe fydd myfyrwyr yn gorfod talu heb help y Llywodraeth. Gallodd Guto Bebb yn y ddadl ar ffioedd yn San Steffan gynne ddweud ei fod yn cywilyddio at “stunt” Llywodraeth Cymru yn gyfforddus wybod na allai pobol ei gyhuddo o fynd yn erbyn polisi ei blaid yn y bae ers blynyddoedd.

Mae’r Ceidwadwyr wedi gwrthod rhyddhau ffigyrau, gan ddweud y bydd hon yn stori am amser i ddod ac os ydyn nhw wedi cael y ffigyrau’n anghywir, fe ddaw hynny i’r amlwg. Maen nhw’n hyderus nad ydyn nhw wedi cam-gyfrifo. Nid fy ffigyrau i yw’r canlynol, ffigyrau sydd wedi dod i fy llaw i ac mae’r Ceidwadwyr wedi dweud eu bod nhw’n “edrych yn iawn.” Maen nhw mewn £m mewn termau real.

              2010-11   Llywodraeth   Ceidwadwyr 

Iechyd       6179    5705 (-7.6%)      6170(DIM)

Llyw. Leol     4460   4130 (-7.4%)     3902(-12.5%)

Addysg      1877      1729(-8%)    1651(-12%)               

Econ&Trafn’th   973  792(-21.3%) 681(-30%)

Amgylchedd     802    634(-21%)    601(-25%)

Amaeth    144   125(-12.7%)     122(-15%)

Treftadaeth  158   137(-13%)     126(-20%)

Gwas’thau Cyh 49   40(-24.4%) 34(-30%)

Gweinyddu    351   289(-19.1%)    263(-25%)

Cyfanswm 15,022   13,582   13,550