RSS

Golwg360

MwyCau 
Owain Schiavone

Owain Schiavone

10 Uchaf Caneuon 2016

Cyhoeddwyd Rhagfyr 30, 2016 gan Owain Schiavone.


Ar ddiwedd blwyddyn, mae’r rhestrau
10 uchaf blynyddol anochel yn ymddangos ym mhob twll a chornel. Dyma restr flynyddol Owain Schiavone o ganeuon cyfoes gorau’r flwyddyn…

Mae 2016 wedi bod yn flwyddyn gynhyrchiol o ran cerddoriaeth Cymraeg gyfoes. Un ar bymtheg o recordiau hir, gan gynnwys albyms gan rai o fandiau mwyaf y sin ar hyn o bryd – Cowbois Rhos Botwnnog, Y Bandana a Band Pres Llareggub. Mae yna ddigonedd o EPs a senglau ardderchog wedi cael eu rhyddhau hefyd, felly digon o ddewis eleni.

Gyda digon o gynnyrch newydd, mae cyfyngu i 10 cân yn her a dw i’n gwingo wrth sylwi nad oes gen i un o ganeuon newydd Geraint Jarman, The Gentle Good na CaStLeS ar y rhestr. Yn wahanol i’r rhestrau dw i wedi’u llunio dros y blynyddoedd diwethaf, does ‘na ddim caneuon hollol amlwg i mi eu rhoi ar frig y rhestr chwaith, a dw i’n credu mai rhestr o 10 mwyaf cyfartal i mi ei lunio.

Felly, heb oedi ymhellach, dyma 10 uchaf 2016…

10.          Dan Glo – Bendith

Albwm Bendith ydy un o recordiau hir gorau 2016 heb amheuaeth. Mae’n edrych yn hyfryd, yn swnio’n hyfryd ac yn gyfuniad hyfryd o dalent Carwyn Colorama a thriawd Plu. ‘Danybanc’ ydy’r gân amlycaf sydd wedi bod yn ffefryn ar y tonfeddi, ond dw i wrth fy modd â ‘Dan Glo’. Mae’n swnio fel epig o gân allan o sioe gerdd… dw i ddim fel arfer yn hoff iawn o sioeau cerdd, ond mae hon yn dda. Dyma’r math o gân sy’n rhoi ias i chi wrth ei chlywed ac mae lleisiau Carwyn ac Elan yn plethu’n… wel, hyfryd.

9.            Promenad – Ysgol Sul

Mae yna sin hynod o iach wedi tyfu yn ardal Caerfyrddin dros y blynyddoedd diwethaf, ac yn ganolog i’r cyfan mae Ysgol Sul gyda’u sŵn low-fi hudolus sydd heb os wedi dylanwadu ar grwpiau newydd fel Adwaith, Los Blancos ac Argrph. Mae hon i fyny yna gyda’u hit cyntaf nhw, ‘Aberystwyth yn y Glaw’, er yn llai tywyll ac yn fwy bywiog a hafaidd ei naws.

8.            Gormod o Ddyn – HMS Morris

Un o fy hoff fandiau diweddar, ac mae eu setiau byw bob amser yn gofiadwy. Maen nhw hefyd yn gallu sgwennu tiwn, a ‘Gormod o Ddyn’ ydy fy ffefryn o’r albwm, Interior Design,  a ryddhawyd ganddyn nhw ym mis Tachwedd. Mae’n grynodeb perffaith o sŵn pop seicadelig ac unigryw’r triawd lliwgar.

7.            Mantra – Tusk

Un o fy hoff ddarganfyddiadau o 2016. Tusk ydy prosiect Arron Hughes o Fethel, ac fe ryddhaodd ei EP cyntaf, Alligator, yn ddigidol ym mis Tachwedd. Mae’r EP i gyd yn ardderchog, ac mae’r gân Saesneg ‘Permission’, yn ffefryn arall. Mae ‘Mantra’ yn cynnwys llais cyfarwydd Iwan Fôn o Y Reu, ac mae’r sŵn pop electroneg amgen yn fachog ac yn tyfu arnoch chi fel rash.

6.            Suddo – Yr Eira

Weithiau, mae yna fand dw i isho gafael ynddyn nhw a rhoi coblyn o gic yn eu tînau… ac ar hyn o bryd mae Yr Eira’n un o’r rheiny. Y drwg ydi bod ganddyn nhw botensial anferthol ers rhai blynyddoedd bellach, ac yn fy marn i fe ddylen nhw fod yn cystadlu gyda Candelas, Sŵnami ac Yws Gwynedd fel prif fand Cymru, ond hyd yma dydyn nhw ddim. Dw i’m yn siŵr os mai ddim yn gigio digon, neu ddiffyg cynnyrch ydi’r rheswm am hyn, ond pan rydach chi’n clywed cân fel ‘Suddo’ rydach chi’n cofio beth sydd ganddyn nhw i’w gynnig. Beltar.

5.            Tywod – Argrph

Un arall o’r artistiaid newydd sydd wedi creu argraff fawr arna i yn ystod 2016. Dw i’n hoffi Argrph gan fod y sŵn yn wahanol iawn i unrhyw beth arall sydd ar gael yn y Gymraeg ar hyn o bryd, ond eto, mae yna rywbeth cyfarwydd yn y caneuon ar yr un pryd. Rhyddhawyd ‘Neb yn Cofio’, sy’n gân wych, fel rhan o Glwb Senglau’r Selar ddechrau’r flwyddyn, cyn i ‘Tywod’ ymddangos ar label newydd Decidedly Records ym mis Hydref. Mae yna rywbeth hiraethus, ond cynnes iawn yn hon – bendigedig.

4.            Canfed Rhan – Candelas

Doedd 2016 ddim y flwyddyn brysuraf i Candelas o ran cynnyrch newydd, er iddyn nhw gigio’n gyson a chynnal eu statws fel un ddau neu dri grŵp mwyaf y sîn. Ond, fe wnaethon nhw ryddhau un gân newydd ar gasgliad aml-gyfrannog I Ka Ching, 5, i ddathlu pen-blwydd eu label yn bump oed. Rhaid i mi gyfaddef mod i heb ystyried cystal cân oedd hon nes ei gweld hi’n cael ei pherfformio yn y gig bythgofiadwy hwnnw yn y Pafiliwn ar nos Iau Steddfod Genedlaethol Y Fenni. Stoncar o diwn arall gan yr hogia o Lanuwchllyn.

3.            Deud y Byddai’n Disgwyl – Cowbois Rhos Botwnnog

Mae’r disgrifiad ‘hir-ddisgwyliedig’ yn cael ei ddefnyddio’n llawer rhy aml wrth ddisgrifio recordiau newydd, ond yn achos pedwerydd albwm Cowbois Rhos Botwnnog, IV, mae’r defnydd yn deg. Bu pedair blynedd ers rhyddhau Draw Dros y Mynydd yn 2012, felly roedd croeso mawr i IV pan ymddangosodd ym mis Mawrth. Roedd ‘Deud y Byddai’n Disgwyl’ yn gyfarwydd i lawer cyn hynny diolch i fideo gwych a gynhyrchwyd ar gyfer cyfres Ochr 1 rhyw ddwy flynedd yn ôl – dyma’r Cowbois ar eu gorau. Gwerth nodi bod ‘Lle’r Awn i Godi Hiraeth’ o’r albwm yn agos iawn at gyrraedd y rhestr yma hefyd.

2.            Llenyddiaeth – Cpt Smith

Dyma chi fand, bois bach! Mae Cpt Smith ar radar y rhai sy’n dallt eu miwsig Cymraeg ers rhyw flwyddyn a hanner bellach, ond yn 2016 fe wnaeth y pedwarawd ifanc o Sir Gâr ryddhau eu EP cynta’, Propeller. Casgliad taclus o ganeuon sy’n profi eu potensial, a hon ydy’r gân agoriadol llawn o asbri ieuenctidd sy’n cydio ynddoch chi gerfydd eich gwar o’r eiliad gynta’.

1.            I Afael yn Nwylo Duw – Twinfield

Dw i’n derbyn bod hon yn ddewis braidd yn annisgwyl, ac na fydd pawb yn cytuno, neu wir yn hoffi’r gân yma o gwbwl, ond dw i’n meddwl ei bod hi’n grêt. Fedra’ i ddim egluro pam yn union dw i mor hoff ohoni, ond mae yna sawl rheswm. Dw i wrth fy modd ei bod hi’n fy atgoffa i o stwff Datblygu, a rhai o’r pethau amgen gwych oedd yn cael eu rhyddhau’n y Gymraeg ar ddechrau’r 1980au. Dw i’n hoffi’r defnydd o’r peiriant drymiau, y sŵn electroneg ddiwydiannol a’r adeiladwaith yn y gân. Ac yn fwy na dim, dw i wrth fy modd efo’r agwedd. Briliant.

Dw i’n derbyn, ac yn gobeithio’n wir, na fydd pawb yn cytuno â’r rhestr yma – gadewch eich sylwadau a dadleuon ynglŷn â’r caneuon sydd ar goll isod, ar bob cyfrif.

Cip ar y Cymry – cau’r ffenestr drosglwyddo

Cyhoeddwyd Medi 1, 2016 gan Owain Schiavone.


Ymunodd Hal Robson-Kanu â West Brom yn hwyr bnawn ddoe
Wrth i’r ffenestr drosglwyddiadau gau’n glep nes mis Ionawr, mae Owain Schiavone’n bwrw golwg dros y symudiadau Cymreig o ddiddordeb.

Er mai dim ond llond llaw o gemau sydd wedi bod hyd yma, i nifer, mae diwrnod mwyaf cyffrous y tymor pêl-droed eisoes wedi bod. Do, fe gaeodd y ffenestr drosglwyddo neithiwr ac fe ddylai’r cyfrifon Twitter niferus sy’n honni bod â gwybodaeth ecsgliwsif am ba chwaraewyr sy’n denu diddordeb pa glwb, dawelu am y tro…o leiaf nes i’r ffenestr nesaf agor ym mis Ionawr.

Yn nghanol y clecs, yr arian mawr yn newid dwylo, a’r gohebwyr Sky yn stelcian tu allan i faesydd pêl-droed amrywiol, mae nifer o Gymry sy’n ennill eu plwyf yng nghynghreiriau Lloegr wedi symud i borfeydd brasach.

Yr enwau mawr

Mae rhai o chwaraewyr prif garfan Cymru wedi symud clybiau dros y ddeufis diwethaf.

Ar yr unfed awr ar ddeg, er mawr rhyddhad i bawb, mae Hal Robson-Kanu wedi setlo ar West Brom fel ei gartref newydd ar ôl i’w gytundeb â Reading ddod i ben yng nghanol yr Ewros.

Yn sicr fe roddodd Robson-Kanu ei hun yng nghanol y ffenest siop gydag Y GÔL YNA yn erbyn Gwlad Belg…ac mae’n debyg bod diddordeb yn yr ymosodwr o bedwar ban byd. Os felly, mae West Brom, fydd yn ymladd y gwymp o’r Uwch Gynghrair eleni, yn ddewis rhyfedd…a beryg bod angen asiant newydd ar Hal.

Y trosglwyddiad Cymreig mwyaf drudfawr oedd Joe Allen o Lerpwl i Stoke am £13m. Bargen a hanner i Stoke a’u rheolwr o Gymro, Mark Hughes a bydd ‘Pirlo Penfro’ yn ganolog i’w gynlluniau.

Jonny Williams ydy un o chwaraewyr mwyaf cyffrous carfan Chris Coleman, ond mae’n methu’n glir ag ennill ei le yn nhîm Crystal Palace, felly mae nôl ar fenthyg gydag Ipswich yn y bencampwriaeth am y pedwerydd tro.

Gobeithio y gall Emyr Huws anghofio am ei siom o golli ei le yng ngharfan Cymru ar gyfer yr Ewros, a chreu argraff gyda Chaerdydd, ble bydd yn ymuno a Jazz Richards.

Rhai i’w gwylio

Mae tipyn o sôn am ymosodwr ifanc West Brom, Tyler Roberts, ers rhai blynyddoedd. Mae’r chwaraewr dwy ar bymtheg oed wedi bod yn ymarfer gyda thîm cyntaf Cymru, ac wedi bod ar y fainc i West Brom yn yr Uwch Gynghrair. Mae ei reolwr, y Cymro Tony Pulis, wedi ei yrru ar fenthyg i’r adran gyntaf gyda Rhydychen ac fe sgoriodd ei gôl broffesiynol gyntaf nos Fawrth wrth i’w dîm guro Exeter City yn Nhlws Checkatrade. Os fydd Roberts yn chwarae’n rheolaidd, ac yn chwarae’n dda, fe allai fod yn cystadlu â Robson-Kanu am safle yn nhîm cyntaf West Brom a Chymru’n fuan.

Difyr gweld ymosodwr ifanc arall, Wes Burns, yn mynd ar fenthyg i Aberdeen yn Uwch Gynghrair yr Alban. Yn ôl ei hyfforddwr gyda Bristol City, Lee Johnston, gwnaed y penderfyniad iddo fynd yno er mwyn cael blas ar bêl-droed Ewropeaidd ac ar awyrgylch gemau mawr yn erbyn timau fel Celtic a Rangers. Er i’w dîm golli o 4-1 yn erbyn Celtic, mae rheolwr Aberdeen Derek McInnes wedi bod yn canmol cyfraniad Burns a gobeithio y gall greu argraff yn ystod y tymor.

Timau Cymreig y Bencampwriaeth

Mae ‘na deimlad reit Gymreig i sawl tîm yn y Bencampwriaeth eleni, ac mae’n werth cadw golwg ar yr hyn sy’n digwydd ar ail reng pyramid Lloegr.

Yn ogystal â Jonny Williams, mae Tom Lawrence wedi ymuno ag Ipswich ar fenthyg o Gaerlŷr ac os all y ddau gadw’n ffit bydd yn ddiddorol gweld sut maen nhw’n cyfuno yn ymosod bois y tractors.

Mae ‘na bresenoldeb Cymreig amlwg yn Barnsley, gyda dau Gymru yn yr ymosod iddyn nhw yng ngemau cyntaf y tymor – Tom Bradshaw a Marley Watkins a ddenodd gynnig o £1m gan Ipswich ddoe yn ôl pob sôn. Mae’r golwr Adam Davies hefyd yn gymwys i chwarae dros Gymru.

Da gweld Caerdydd yn buddsoddi mewn gwaed Cymreig hefyd gydag Emyr Huws a Jazz Richards, tra bod Declan John wedi dechrau’r bedair gêm gyntaf o’r tymor ar ôl bod ar fenthyg yn Chesterfield llynedd.

Cofio rhain?

Mae cwpl o enwau fu’n amlwg yng ngharfan Cymru ar un pryd wedi pacio eu bagiau a symud i glybiau newydd.

Mae Lewis Price wedi symud o Sheffield Wednesday i Rotherham yn rhad ac am ddim. Enillodd y golwr, sydd bellach yn 32 oed, 11 o gapiau dros Gymru, y diwethaf yn erbyn Croatia yn Hydref 2012.

A beth am Lewin Nyatanga? Yr amddiffynnwr canol oedd y cyntaf o’r to o chwaraewyr ifanc a gafodd eu taflu i mewn i dîm cyntaf Cymru gan John Toshack – yn 17 mlwydd a 195 diwrnod oed, Nyatanga oedd y chwaraewr ieuengaf i chwarae dros ei wlad pan chwaraeodd ei gêm gyntaf yn erbyn Paraguay ym Mawrth 2006. Ddeufis yn ddiweddarach fe dorrwyd ei record yntau gan foi arall o’r enw Gareth Bale…a teg dweud bod eu gyrfaoedd wedi mynd i gyfeiriadau go wahanol ers hynny.

Yn ddim ond 27 oed o hyd, mae Nyatanga wedi ennill 34 o gapiau dros Gymru, ond y diwethaf yn 2011 yn nyddiau cynnar Gary Speed fel rheolwr. Pwy a ŵyr, efallai y gall symud ar fenthyg i Northampton fod yn sbardun ar gyfer adfer ei yrfa ryngwladol. Wel, mae pethau rhyfeddach wedi digwydd!

 

Trosglwyddiadau Cymreig haf 2016

Awst 2016

Hal Robson-Kanu (Reading i West Brom) Am ddim

Aaron Collins (Wolves i Notts County) Ar fenthyg

Jonny Williams (Crystal Palace i Ipswich) Ar fenthyg

Simon Church (MK Dons i Roda JC)

Rhoys Wiggins (Bournemouth i Birmingham) Ar fenthyg

Tom Lawrence (Caerlŷr i Ipswich) Ar fenthyg

Connor Roberts (Abertawe i Bristol Rovers) Ar fenthyg

Shaun MacDonald (Bournemouth i Wigan) Ffi heb ei ddatgelu

Emyr Huws (Wigan i Gaerdydd) Ffi heb ei ddatgelu

Lewis Nyatanga (Barnsley i Northampton) Ar fenthyg

Josh Sheehan (Abertawe i Gasnewydd) Ar fenthyg

Lloyd Jones (Lerpwl i Swindon) Ar fenthyg

Arron Davies (Exeter i Accrington) Am ddim

 

Gorffennaf 2016

George Williams (Fulham i MK Dons) Ar fenthyg

Adam Matthews (Sunderland i Bristol City) Ar fenthyg

Tyler Roberts (West Bro mi Oxford) Ar fenthyg

Joe Allen (Lerpwl o Stoke City) £13m

Andrew Crofts (Brighton i Charlton) Am ddim

Jazz Richards (Fulham – Caerdydd) Cyfnewid

Lewis Price (Sheffield Wednesday i Rotherham) Am ddim

Tom Bradshaw (Walsall i Barnsley) Ffi heb ei ddatgelu

Wes Burns (Bristol City i Aberdeen) Ar fenthyg

Danny Ward (Lerpwl i Huddersfield) Ar fenthyg

Ryan Hedges (Abertawe i Yeovil) Ar fenthyg

Y lori lwyddiant go iawn

Cyhoeddwyd Gorffennaf 11, 2016 gan Owain Schiavone.

Tagiau: gwahoddiad brenhinol tim cymru


Wrth fwrw golwg nôl dros olygfeydd anhygoel yng Nghaerdydd ddydd Gwener, mae Owain Schiavone’n trafod pryderon y gallai poblogrwydd tîm pêl-droed Cymru droi’n bropaganda Prydeinig.

Roedd y golygfeydd ym maes awyr Caerdydd, ac yna ar strydoedd y brifddinas ddydd Gwener yn werth eu gweld. Ond mae yna beryg y gallai ymyrraeth y teulu brenhinol yn Lloegr droi pethau’n sur.

Heidiodd degau o filoedd – dros 200,000 yn ôl pob tebyg –  o bobol i strydoedd y brifddinas i groesawu tîm pêl-droed Cymru yn ôl o Ffrainc ac i’w llongyfarch ar eu llwyddiant aruthrol yn Ewro 2016.

Roedd y golygfeydd yn rhai na fyddai’r rhan fwyaf o gefnogwyr Cymru wedi breuddwydio eu gweld, ac roedd hyd yn oed y chwaraewyr i’w gweld yn rhyfeddu at y croeso ac yn mwynhau pob eiliad.

Er gwaethaf y gorfoledd dros y dyddiau diwethaf, mae’n amhosib peidio sylwi ar y cwmwl du bygythiol sydd wedi dechrau ymddangos dros y cyfan wrth i’r peiriant propaganda Prydeinig godi ei ben salw.

Frances ffôl

Teimlwyd cysgod y cwmwl gyntaf tuag at ddiwedd y dathliadau swyddogol yn Stadiwm Dinas Caerdydd wrth i’r gyflwynwraig Frances Donovan gyfweld Chris Coleman a datgan yn groch ei bod am enwebu Coleman i’w wneud yn farchog gan frenhines Lloegr.

Do’n i ddim yn siŵr os oeddwn i’n credu fy nghlustiau ac, o’r olwg ar wyneb Coleman, roedd yntau’n amau ei glyw hefyd. Ro’n i wedi penderfynu mai’r holl gyffro oedd wedi effeithio arni’n cynnig y fath beth, cyn gweld wedyn ei bod wedi hi wedi trydar neges debyg rai oriau’n ddiweddarach.

Er gwaethaf ei ffamiliariti ymddangosiadol â’r chwaraewyr gyda’i ‘Ash’, ei ‘Rambo’ a’i ‘Joniesta’, mae’n amlwg nad ydy Frances yn adnabod y garfan yma o gwbl, na chyfrinach agored eu llwyddiant. Gorau Chwarae, Cyd Chwarae – neu Together Stronger os mynnwch chi. Pawb yn gyfartal, pawb yn bwysig i’r tîm a phawb yn wynebu popeth, y llwyddiant a’r siom, gyda’i gilydd fel un. Pam yn y byd fyddai Chris Coleman felly’n credu ei fod yn haeddu ‘anrhydedd’ cyn ei hyfforddwr, Osian Roberts, neu ei physio Sean Connelly?

Ar ddiwedd mis pan welson ni falchder cenedlaethol heb ei debyg diolch i’r tîm yma, beth oedd ar feddwl y gyflwynwraig yn honni y byddai cydnabyddiaeth gan frenhines cenedl arall yn golygu rhywbeth i Coleman ac i’r cefnogwyr oedd yn Stadiwm Dinas Caerdydd.

Ac am foment i ddweud y fath beth – ar ôl i Coleman fod yn dyst i ddegau ar ddegau o filoedd o bobol o bob oedran yn ymgasglu i gydnabod llwyddiant ei dîm, dyma ni danseilio hynny trwy awgrymu y byddai cael ei wneud yn ‘Syr Chris Coleman’ yn fwy gwerthfawr iddo.

Mae’n amlwg nad ydy Frances wedi bod yn gwylio Cymru o’r eisteddle’n ddiweddar neu fe fyddai hi’n gyfarwydd â’r gân deyrnged i Gareth Bale – “Viva Gareth Bale, viva Gareth Bale, said he had a bad back, f**k the union jack”. Cyfeiriad wrth gwrs i anaf honedig Bale i’w gefn pan oedd tîm GB am iddo chwarae iddyn nhw yng Ngêmau Olympaidd Llundain, a theimladau y cefnogwyr yn glir.

Iro’r olwynion

Efallai na ddylen ni synnu i weld olwynion propaganda y sefydliad Prydeinig yn dechrau troi, ac yn anffodus erbyn dydd Sul roedden nhw’n troi’n gynt wrth i Wales Online awgrymu y gallai’r tîm gael gwahoddiad i dderbyniad brenhinol arbennig yn Clarence House.

Mae’n siomedig gweld ein ‘papur cenedlaethol’ yn cyfeirio at hyn fel “gwobr” i’r tîm yn y lle cyntaf, ac mae Golwg360 bellach hefyd wedi cael clywed bod y syniad yn cael ei ystyried o ddifri.

Dw i’n ofni mai rhan o bris llwyddiant ydy hyn, ac fe allai roi’r Gymdeithas Bêl-droed mewn man lletchwith iawn.

Mae barn y cefnogwyr ynglŷn â’r mater yn glir wrth i Twitter ffrwydro gyda gwrthwynebiad ymysg llawer o’r hardcôr, gan gynnwys The Barry Horns – y band pres sydd wedi chwarae rhan mor bwysig yn llwyddiant Cymru trwy godi canu ymysg cefnogwyr y cochion.

Y Barry Horns sydd wedi dechrau’r hashnod #noroyalreception sydd wedi ymddangos yn gyson dros y 24 awr diwethaf wrth i gannoedd o gefnogwyr ddatgan eu gwrthwynebiad.

Mae rhai cefnogwyr wedi dechrau deiseb yn gofyn i’r Gymdeithas Bêl-droed wrthod gwahoddiad o’r fath.

Petai’r gwahoddiad yn dod, a fyddai’r Gymdeithas Bêl-droed yn ddigon cryf i wrthod? Mae yna sawl rheswm dros wneud hynny.

Mi wnaeth Cymdeithas Bêl-droed Cymru ddatgan eu gwrthwynebiad clir i sefydlu ‘Tîm GB’ ar gyfer y Gêmau Olympaidd gan ofni tanseilio annibyniaeth tîm pêl-droed Cymru ac mae nifer ar Twitter i’w gweld yn dyfynnu ‘Cenedl Bêl-droed annibynnol / Independent Football Nation’. Byddai cydnabod gwahoddiad o’r fath gan deulu sy’n cynrychioli imperialaeth Prydeinig yn fwy na dim cystal â chydnabod mai rhan fach o gymdeithas bêl-droed Prydeinig ydy Cymru.

Mae ethos tîm Cymru wedi rhyfeddu pobol ledled y byd dros y mis diwethaf – ysbryd unigryw, dim ffws, dim hunanbwysigrwydd, dim fi fawr…dim ond criw o fois, gyda’u traed ar y ddaear, yn mwynhau eu cyfle. Maen nhw’n teimlo fel un, nid yn unig fel carfan a thîm hyfforddi, ond yn un gyda’r cefnogwyr hefyd – mae gan bawb eu rhan i chwarae. Unwaith eto, byddai te gyda’r elît yn Clarence House yn mynd yn gwbl groes i hynny.

Bu llawer o drafod ar y bandwagon, neu’r ‘lori lwyddiant’ (bathiad Ifor ap Glyn), a ddatblygodd diolch i lwyddiant y tîm. Pobol fel y teulu brenhinol a’r sefydliad Prydeinig ehangach ydy’r bandwagon go iawn sy’n ceisio manteisio ar lwyddiant y tîm ar gyfer eu dibenion propaganda eu hunain.

Ar ddechrau’r bencampwriaeth roedd y Tywysog William yn barod iawn i ddymuno’n dda i dîm pêl-droed Lloegr mewn fideo arbennig. Dim sôn am Gymru bryd hynny…

Byddai derbyn gwahoddiad fel hwn yn fuddugoliaeth arall i’r sefydliad Prydeinig i danseilio Cymreictod, a byddai hynny’n dorcalonnus ar ôl popeth a wnaed gan y tîm i ennyn balchder Cymreig hynod.

Byddai gwrthod yn siŵr o bechu’r sefydliad Prydeinig, ac yn golygu PR gwael ymysg y cyfryngau Prydeinig. Ond ydy hi’n werth sarhau a dieithrio carfan fawr o gefnogwyr sydd wedi bod yn ffyddlon i’r tîm cyhyd am ychydig o PR da?

Os ddaw’r gwahoddiad, dyma’r cwestiwn i Gymdeithas Bêl-droed Cymru. Ydyn nhw’n ddigon cryf i wrthod ble mae eraill wedi methu?

Gwir lwyddiant Ewro 2016 Cymru

Cyhoeddwyd Gorffennaf 7, 2016 gan Owain Schiavone.

Tagiau: Ewro 2016


Cefnogwyr Cymru'n dathlu'r fuddugoliaeth yn erbyn Gwlad Belg yn Lille (Llun: Owain Schiavone)

Owain Schiavone sy’n trafod gwaddol llwyddiant tîm pêl-droed Cymru.

Mae wedi bod yn bedair wythnos anhygoel a bythgofiadwy, ond mae taith fer ond ymgyrch enfawr Cymru yn Ewro 2016 wedi dod i ben.

Mae Chris Coleman a’i dîm wedi dal llygad a chalonnau’r byd yn ystod eu hymgyrch yn Ffrainc, ac fel cefnogwyr rydym wedi crio, chwerthin, canu, dawnsio a breuddwydio wrth ddathlu llwyddiant y grŵp rhyfeddol yma o ddynion ifanc.

Er gwaethaf yr iwfforia ar y ffordd, gwirionedd hallt pencampwriaeth bêl-droed fel Ewro 2016, ydy mai gorffen gyda siom mae taith pawb ond un tîm. Yn achos Cymru, fydd y siom ddim yn para’n hir wrth i ni edrych yn ôl ar ymgyrch aruthrol o lwyddiannus.

Yn y byd chwaraeon, rhywbeth byrdymor ydy llwyddiant hefyd ond mae’n weddol sicr y bydd llwyddiant tîm Cymru yn Ewro 2016 yn amlwg am flynyddoedd i ddod. Yn wir, efallai na welwn ni lawn waddol y llwyddiant am amser maith, gymaint yr impact ehangach mae’r tîm wedi’i greu.

Dechrau’r daith

Wrth ddangos ein gwerthfawrogiad i dîm Cymru ar y cyfryngau cymdeithasol, mae’r rhan fwyaf ohonom wedi diolch iddynt am y ‘daith’. Mae wedi bod yn dipyn o daith, ond taith fer oedd Ewro 2016 mewn gwirionedd, a dim ond dechrau’r daith i’r tîm arbennig yma fydd gobeithio’n dathlu sawl llwyddiant arall mewn crys coch Cymru.

Er gwaetha’r profiad yn y tîm, a’r nifer capiau, mae hon yn dal i fod yn garfan ifanc.

O’r garfan o 23, dim ond 4 chwaraewr sy’n 30 oed neu hŷn – David Vaughan (33), James Collins (32), Ashley Williams (31), a Dave Edwards (30). Mae’r rhan fwyaf o’r garfan fel arall yn 26 neu 27 oed, sy’n golygu bod gan y rhan fwyaf o’r garfan yma gyfle i chwarae mewn o leiaf tair ymgyrch arall i Gymru – Cwpan y Byd 2018, Ewro 2020 a Chwpan y Byd 2022.

Yn ogystal â hynny mae ‘na nifer o chwaraewyr yn eu hugeiniau cynnar sydd wedi bod ar gyrion y garfan yn ystod yr ymgyrch ac a fydd ar dân i dorri mewn yn y cyfnod nesaf – Lloyd Isgrove, Tom Lawrence, Paul Dummett, Emyr Huws, Adam Henley, Declan John i enwi rhai.

Ychwanegwch at hynny chwaraewyr addawol iawn sy’n y tîm dan 21 fel Gethin Jones o Everton, Harry Wilson o Lerpwl, Billy O’Brien o Man City a Tyler Roberts o West Brom, ac mae’r dyfodol tymor byr yn edrych yn ddisglair.

Y genhedlaeth nesaf

Mae llwyddiant yn magu mwy o lwyddiant. Yn ystod yr ymgyrch ragbrofol, ac yna’r rowndiau terfynol, rydym wedi gweld y diddordeb mewn pêl-droed Cymru’n tyfu a thyfu.

Fe welwyd miloedd yn teithio i Ffrainc, ffanbarthau newydd yn agor ledled Cymru wrth i’r daith barhau, a does wybod faint o grysau coch mae Adidas wedi gwerthu dros  yr wythnosau diwethaf.

Denodd y gêm go gynderfynol yn erbyn Gwlad Belg 1.27 miliwn o wylwyr yng Nghymru yn ôl y BBC – record ar gyfer gêm fyw.

‘Bandwagon’? Wrth gwrs ond law yn llaw a hynny, yr hyn mae’r tîm yma wedi llwyddo i wneud yn fwy na dim ydy ysbrydoli’r genhedlaeth nesaf o chwaraewyr. Does gen i ddim amheuaeth y bydd nifer o’r bechgyn a merched bach sydd wedi dangos diddordeb mewn pêl-droed am y tro cyntaf dros y mis diwethaf yma’n cynrychioli eu gwlad mewn blynyddoedd i ddod.

Dros yr wythnosau diwethaf dwi di clywed hanesion am fy mhlant a’u ffrindiau chwarae pêl-droed  yn yr ysgol ac yn galw’i hunain yn Ramsey, Taylor a Robson-Kanu yn hytrach na Rooney, Messi a Ronaldo. Bendigedig.

Yr iaith

Wrth i Loegr ddiflannu o’r bencampwriaeth, mae gweld y cyfryngau Prydeinig a Rhyngwladol yn cymryd diddordeb yn nhîm Cymru wedi bod yn ddoniol, ond hefyd diddorol.

Wrth dalu mymryn mwy o sylw, maen nhw wedi sylweddoli ar yr hyn roedden ni eisoes yn gwybod – mae Cymru’n fwy na ‘thîm un dyn’, ac mae’r tîm yma’n grŵp arbennig iawn o bobl.

Yr hyn sydd wedi bod yn drawiadol hefyd ydy gweld cymaint o’r cyfryngau’n rhoi lle amlwg i’r iaith Gymraeg. Rydan ni wedi gweld y Gymraeg ar dudalennau blaen y rhan fwyaf o’r papurau Prydeinig ac yn cael ei ddefnyddio i agor rhaglenni radio a theledu o bob math.

Ychwanegwch at hynny’r holl gwmnïau rhyngwladol sydd wedi neidio ar y bandwagon a defnyddio’r Gymraeg i hyrwyddo eu cynnyrch – Adidas, Budweiser, Carlsberg, Play Station i enwi dim ond rhai.

Rydan ni wedi gweld ‘Llongyfarchiadau’ yn ymddangos  ar fyrddau hysbysebu ar ddiwedd gemau a chwestiynau Cymraeg yn cael eu gofyn am y tro cyntaf mewn cynhadledd i’r wasg swyddogol UEFA.

Mae rhoi llwyfan rhyngwladol fel hyn i’r Gymraeg yn hwb enfawr i’r iaith, yn hybu ymwybyddiaeth ohoni ac yn siŵr o annog pobl i’w dysgu a’i defnyddio.

Rhaid canmol Cymdeithas Bêl-droed Cymru am barchu’r iaith, ac Ian Gwyn Hughes yn enwedig am sicrhau lle amlwg iddi ym mhob agwedd o weithgarwch y Gymdeithas.

Hwb ariannol

Mae llwyddiant y tîm yn hwb enfawr i Gymdeithas Bêl-droed Cymru, ac mae hynny’n newyddion da i’r gêm ar bob lefel.

Yn ôl y sôn, bydd Cymru’n derbyn €18 miliwn am gyrraedd y rownd gynderfynol, a dwi’n weddol siŵr bydd y llwyddiant yn agor drysau nawdd newydd i Brif Weithredwr y Gymdeithas, Jonathan Ford.

Dyma arian fydd yn cael ei fuddsoddi’n bennaf dwi’n siŵr yn y gêm ar lawr gwlad, a bydd hynny, gydag amser yn bwydo i fyny i’r timau rhyngwladol. Yn bennaf oll, mae’n siŵr o olygu cyfleoedd i fwy o blant chwarae, a mwynhau’r gêm sydd wedi rhoi cymaint o foddhad i lawer iawn ohonom.

Rhaid peidio anghofio hefyd am yr hwb i’r economi Gymreig yn ystod yr ymgyrch, gyda llawer o dafarnau, cwmnïau bysus a busnesau eraill yn manteisio.

Mae rhain i gyd yn bethau tymor hir cadarnhaol fydd yn tyfu o lwyddiant Gareth Bale a’i gyfeillion – mae’n brawf bod pêl-droed  yn fwy na dim ond gêm, mae’n gallu rhoi hwb diwylliannol, cymdeithasol ac economaidd.

Yn fwy na hyn oll, mae’r tîm yma wedi rhoi Cymru ar y map ac ysgogi balchder newydd mewn bod yn Gymro.

Cyffrowch!

Cyhoeddwyd Gorffennaf 6, 2016 gan Owain Schiavone.

Tagiau: Ewro 2016


Torf Cymru - 'y wal goch' - yn dathlu'r fuddugoliaeth yn erbyn Gwlad Belg yn Lille (Llun: Owain Schiavone)
Ar drothwy gêm hanesyddol arall i dîm Cymru, mae’n iawn bod yn obeithiol yn Lyon, meddai Owain Schiavone

Daeth dydd lle bydd mawr y rhai bychain…gobeithio!

Beth bynnag y canlyniad yn erbyn Portiwgal heno, mae Cymru wedi dal dychymyg, a chalonnau, y byd pêl-droed wrth gyrraedd rownd gynderfynol Ewro 2016.

Roedd y perfformiad yn erbyn Gwlad Belg yn wefreiddiol – nid yn unig y cymeriad i ddod yn ôl o ildio gôl yn gynnar yn y gêm, ond yna mynd ymlaen i reoli’r chwarae am y rhan fwya’ o’r 77 munud oedd yn weddill.

Mae modd dadlau bod elfen o lwc, a pherfformiad amddiffynnol dewr gan ‘dîm bach’ yn y canlyniadau rhagbrofol yn erbyn y Belgiaid ond, yn Lille, Cymru oedd y tîm gorau.

Er gwaetha’ barn sylwebwyr rhyngwladol ar ddechrau’r bencampwriaeth, dyw hi ddim yn syndod bod y math yma o ganlyniad yn nhîm Cymru. Wedi’r cyfan, mae gynnon ni un o chwaraewyr gorau’r byd; ar ei ddydd un o chwaraewyr canol cae gorau’r Uwch Gynghrair yn Aaron Ramsey; Joe Allen sy’n dduw yn llygaid y rhan fwyaf o gefnogwyr Abertawe a Chymru; un o amddiffynwyr mwyaf cyson yr Uwch Gynghrair dros y blynyddoedd diwetha’ a llond llaw o chwaraewyr eraill profiadol o Uwch Gynghrair Lloegr.

Ysbryd

Nid y ffaith ein bod ni’n gallu curo timau rhyngwladol da fel Slofacia, Rwsia a Gwlad Belg sy’n syndod i bobol y tu allan i Gymru, ond yn hytrach y ffordd mae’r garfan yma wedi mynd o’i chwmpas hi. Mae cymariaethau wedi eu dwyn â llwyddiant Caerlŷr yn ennill Uwch Gynghrair Lloegr. Mae hynny’n deg, ac mae’n rhyfedd gweld dwy stori o’r fath yn yr un tymor, straeon sydd wedi adfer ffydd nifer fawr o bobol yn y gêm.

Go brin fod unrhyw un wedi gweld y fath ysbryd tîm mewn pencampwriaeth fel hyn o’r blaen – maen nhw’n chwa o awyr iach. Mae’r chwaraewyr wedi sôn fod y profiad fel bod ar wyliau gyda theulu, ac mae’n hawdd credu hynny o weld y lluniau a fideos sy’n dod o’r gwersyll yn Dinard.

Mae pawb wedi dotio gyda dawnsio Joe Ledley,  a gweld plant y chwaraewyr yn ymuno â’r dathlu ar y cae, er bod UEFA bellach yn ceisio taflu dŵr oer ar hynny.

Wrth siarad â chefnogwyr gwledydd eraill yn Ffrainc rydw i, fel nifer o gefnogwyr dwi’n siŵr wedi yngan y geiriau “we’re just happy to be here” wrth bron bob un. Dyna deimlad y garfan hefyd– y fuddugoliaeth fawr i Gymru oedd cyrraedd Ewro 2016 ac mae’r pwysau wedi’i ryddhau’n llwyr wedi hynny.

Dwi wedi gweld ambell un yn annog pobol i beidio cyffroi gormod am y gêm yn erbyn Portiwgal, ac yn poeni am yr holl heip. Mae arna’i ofn bod hynny’n anochel – rydan ni’n rownd gynderfynol yr Ewros bois.

Mae Cymru i raddau wedi llithro o dan y radar tan nos Wener diwetha’, ond pan fyddwch chi’n curo ail dîm gorau’r byd yn gyfforddus i gyrraedd rownd gynderfynol, mae pobl yn mynd i ddechrau sylwi. Mae’n rhaid i ni dderbyn hynny, mwynhau’r sylw a bod yn hyderus y gall y tîm yma gyrraedd y ffeinal.

Problem Portiwgal

Dw i ddim yn credu bod Cymru’n ffefrynnau. Dw i ddim yn credu bod yna ffefrynnau o gwbl pan fyddwch chi’n cyrraedd y pedwar olaf gan bod pob tîm wedi gwneud yn dda i gyrraedd y cam yma.

Maey‘na ambell ffaith o blaid Cymru…yr amlyca’ ydy bod Portiwgal heb ennill gêm eto yn y bencampwriaeth – tair gêm gyfartal yn y grŵp, a dwy fuddugoliaeth ar giciau o’r smotyn wedi hynny. Mae Cymru ar y llaw arall wedi ennill 4 o’u 5 gêm, gan golli i Loegr mewn perfformiad y maen nhw wedi dysgu oddi wrtho.

Wedi dweud hynny, mae Portiwgal wedi dangos dygnwch aruthrol ac mae ganddyn nhw chwaraewyr arbennig o dda – yn ymosodol Nani, Quaresma, Renato Sanchez ac, wrth gwrs Ronaldo. Dyma chwaraewyr sydd i gyd yn gallu creu rhywbeth o ddim byd, a bydd yn rhaid i amddiffyn Cymru fod ar eu gorau.

Yn amddiffynnol ar y llaw arall, yn debyg iawn i Wlad Belg, mae gan y gwrthwynebwyr ambell broblem. Mae’r chwaraewr canol cae amddiffynnol William Carvalho wedi’i wahardd ac mae amheuaeth am y dyn drwg Pepe sydd ag anaf.

Pwy ddylai chwarae?

Bydd dau chwaraewr dylanwadol yn eisiau gan Gymru hefyd wrth gwrs. Yn fy marn i, Ben Davies ydy chwaraewr mwya’ cyson Cymru yn y bencampwriaeth ac, ers y gêm yn erbyn Lloegr, mae Aaron Ramsey wedi bod yn ardderchog.

Mae nifer am weld Jazz Richards yn dechrau yn gefnwr de, gyda Gunter yn symud i’r canol. Dw i’n credu bod symud chwaraewyr o gwmpas, yn enwedig yn yr amddiffyn, yn beryglus ac mae Gunter wedi bod yn wych ar y dde yn y gêmau diwetha’. James Collins i lenwi esgidiau Davies yn y canol i mi felly – amddiffynnwr profiadol fydd yn gallu gwneud job dda i ni.

Y peth cadarnhaol ynglŷn â cholli Ramsey ydy bod opsiynau gan Coleman. Y dewis saff fyddai Andy King, ond mae Jonny Williams wedi gwneud cyfraniad enfawr ym mhob ymddangosiad a fyswn i wrth fy modd yn gweld Joniesta’n rhedeg at Pepe yng nghanol yr amddiffyn.

Dwi’n amau mai dechrau efo King a defnyddio Jonny o’r fainc eto fydd hi, ond mae Coleman wedi bod yn ddewr gyda’r ddewisiadau trwy’r ymgyrch.

Dw i ddim yn credu bydd y ddau newid yma’n ormod o broblem – bydd pwy bynnag sy’n cymryd lle Ramsey a Davies yn benderfynol o greu argraff.

Iawn bod yn hyderus

Os all Cymru godi safon eu chwarae’n agos at eu lefel yn erbyn Gwlad Belg, byddan nhw’n curo Portiwgal ond mi fydd y gwrthwynebwyr yn ymwybodol iawn o’r bygythiad. Mae’n iawn i ni fod yn hyderus – mae’n sarhad i’r tîm i beidio.

Beth bynnag y canlyniad heno, mae’r criw yma o hogia’ wedi rhoi antur a hanner i ni dros yr wythnosau diwethaf ac wedi gwneud pawb yn falch o fod yn Gymro.

Maen nhw wedi dal sylw, ac ennill parch y byd ar y cae ac oddi arno ac wedi rhoi cyfle heb ei debyg o’r blaen i ni freuddwydio.

Sut mae curo Gwlad Belg?

Cyhoeddwyd Mehefin 28, 2016 gan Owain Schiavone.


Mae gan Chris Coleman record dda gyda Chymru'n erbyn Gwlad Belg
Wrth i Gymru baratoi ar gyfer y gêm fwyaf (unwaith eto) yn hanes y tîm rhyngwladol, Owain Schiavone sy’n ystyried sut mae tîm Chris Coleman yn mynd ati i guro cewri Gwlad Belg.

Nhw ydy’r ail dîm gorau yn y byd yn ôl rhestr detholion FIFA, mae ganddyn nhw dîm yn llawn sêr sy’n gyfarwydd i bob cefnogwr pêl-droed, ac maen nhw newydd ennill eu gêm rownd 16 olaf Ewro 2016 yn gyfforddus o 4-0.

Sut yn y byd all Cymru guro Gwlad Belg felly? Dyna’r cwestiwn sydd ar wefusau pob Cymro sy’n dilyn anturiaethau tîm Chris Coleman, boed nhw ar y goets ers blynyddoedd neu wedi neidio arni’n fwy diweddar.

Fydd hi ddim yn hawdd yn Lille nos Wener, ond y newyddion cadarnhaol ydy mai rheolwr Cymru ydy un o’r ychydig rai mewn cof diweddar sy’n gwybod yr ateb i’r cwestiwn hwnnw.

Y Bygythiad

Mae gan Wlad Belg chwaraewyr o safon ym mhob rhan o’r cae. Mae ganddyn nhw opsiynau di-rif yng nghanol cae ac yn yr ymosod yn enwedig a gallai eu rheolwr Marc Wilmots ddewis dau dîm gwahanol fyddai’n cyrraedd yn reit bell yn y gystadleuaeth.

Er hynny, ers eu canlyniad siomedig yn erbyn Yr Eidal yn y gêm gyntaf, mae’r tîm wedi bod yn weddol sefydlog. Mae Nainggolan a Witsel yn bartneriaeth gadarn yng nghanol cae sy’n gosod sylfaen i Hazard a De Bruyne greu eu hud a lledrith.

Mae’r cawr Romelu Lukaku yn bresenoldeb bygythiol yn yr ymosod, ac mae opsiynau ar y fainc yn ymosodwr Lerpwl, Origi, a Batshuayi a sgoriodd gyda’i gyffyrddiad cyntaf yn erbyn Hwngari nos Sul.

Mae ganddyn nhw un o’r hanner dwsin o olwyr gorau yn y byd yn Thibaut Courtois, ac mae Alderweireld a Vertonghen ill dau wedi cael tymor ardderchog yn amddiffyn Spurs.

Digon i dîm hyfforddi Cymru bendroni yn ei gylch felly, ond heb amheuaeth yr allwedd fydd cadw Hazard, De Bruyne a Lukaku yn dawel gyda’r ddau gyntaf yn ardderchog yn erbyn Hwngari.

Y Tactegau

Mae Cymru’n gyfarwydd iawn â Gwlad Belg wedi iddyn nhw rannu’r un grŵp yn y ddwy ymgyrch ragbrofol ddiwethaf. Fe gollodd Cymru’r cyntaf o’r bedair gêm yn eu herbyn o 2-0 yng Nghaerdydd, cyn sicrhau dwy gêm gyfartal oddi-cartref (1-1 a 0-0), ac yna wrth gwrs y fuddugoliaeth gofiadwy honno o 1-0 yn Stadiwm Dinas Caerdydd ym Mehefin llynedd.

Er bod Coleman yn weddol ffyddlon i’w hoff chwaraewyr a system, mae wedi addasu tipyn ar ei dîm yn y gemau’n erbyn Gwlad Belg. Defnyddiodd ei system 5-3-1-1 mwyaf cyfarwydd yn y fuddugoliaeth llynedd, ond 4 yn y cefn a llenwi canol y cae oedd ei ddewis yn y gêm gyfartal 0-0, sef o bosib perfformiad amddiffynnol gorau Cymru mewn blynyddoedd diweddar.

Dwi ddim yn gweld Coleman yn newid ei system 5 yn y cefn ond bydd rhaid i’r amddiffyn fod yn ddisgybledig a chyfathrebu’n dda er mwyn delio â symudiad a chyfnewid Hazard a De Bruyne.

Gwrth ymosod ydy cryfder Cymru, a dyna fydd tacteg Coleman – amddiffyn yn dynn a defnyddio’r arfau gwrth-ymosodol yn y tîm i achosi problemau i amddiffyn Gwlad Belg, sydd ag ambell broblem ar hyn o bryd.

Wedi dweud hynny, mae’n bwysig nad ydy’r amddiffyn yn eistedd yn rhy ddwfn fel y gwnaethon nhw’n yr ail hanner yn erbyn Lleogr. Dwi’n credu mai y gofid ynglŷn â gadael lle i Vardy ai gyflymder oedd y rheswm am hynny, a fydd Lukaku ddim yn peri’r un math o fygythiad.

Y Cyfle

Os fydd Cymru’n chwarae’n agos at y ffordd y gwnaethon nhw’n erbyn Rwsia, mae cyfle gwirioneddol. Fe gododd bawb eu gêm y noson honno, ac roedd y tactegau’n berffaith gan Chris Coleman.

Er tegwch i Rwsia, roedden nhw’n ceisio chwarae’n ymosodol gyda’r cefnwyr yn enwedig yn awyddus i ymosod. Yn anffodus iddyn nhw, roedd hynny’n chwarae’n syth i ddwylo Cymru gan adael gofod i Bale a Ramsey greu difrod.

Bydd hyder Gwlad Belg yn uchel, a byddan nhw’n awyddus i dalu’r pwyth un ôl i Gymru am y golled llynedd felly disgwyliwch iddyn nhw fynd amdani o’r funud gyntaf. Os all Cymru ail-adeiladu’r wal amddiffynnol gadarn honno oedd yn sylfaen mor bwysig i’w hymgyrch ragbrofol yna mae cyfle i’n chwaraewyr ymosodol eu brifo nhw.

Mae gan Wlad Belg broblemau sylweddol yng nghanol eu hamddiffyn. Mae eu capten dylanwadol, Vincent Kompany, wedi colli Ewro 2016 yn gyfan gwbl oherwydd anaf. Fe welodd ei eilydd, Thomas Vermaelen, ail gerdyn melyn o’r bencampwriaeth yn erbyn Hwngari sy’n golygu ei fod yntau allan o’r gêm yn erbyn Cymru hefyd.

Mae’n debyg y bydd Jan Vertonghen yn symud i mewn o’r chwith i ganol yr amddiffyn at ei gyfaill yn Spurs, Toby Alderweireld. Mae hynny’n gadael bwlch yn safle’r cefnwr chwith –Jordan Lukaku ydy’r unig gefnwr chwith naturiol i lenwi’r bwlch yma, ond gyda dim ond 4 cap mae’n ddi-brofiad. Dyma ardal bosib i Gymru ei thargedu.

Roedd y sgôr terfynol swmpus yn erbyn Hwngari yn gamarweiniol, ac fe achosodd y gwrthwynebwyr broblemau ar adegau i amddiffyn Gwlad Belg. Roedd y bêl olaf, ac yr ychydig bach o safon ymosodol yn eisiau gan Hwngari ond mae gan Gymru sêr go iawn yn Bale a Ramsey ac os fyddan nhw’n tanio…

Y Personél

Mae Chris Coleman wedi bod yn barod iawn i newid ei ymosodwyr ym mhob gêm hyd yma gyda Jonny Williams, Hal Robson-Kanu a Sam Vokes i gyd yn dechrau gemau yn yr ymosod. Vokes sydd wedi dechrau’r ddwy gêm ddiwethaf, ond dwi’n reit siŵr y gwelwn ni newid eto nos Wener.

Fel arall, heblaw am Danny Ward yn dechrau’n lle’r anafedig Hennessey yn erbyn Slofacia, a Dave Edwards yng nghanol cae yn lle Ledley yn yr un gêm, mae Coleman wedi cadw’nn ffyddlon i’w hoff chwaraewyr.

Ond, ar ôl perfformiad eithaf swta yn erbyn Gogledd Iwerddon, fydden i’n synnu dim gweld cwpl o newidiadau i’r tîm sy’n dechrau’n erbyn Gwlad Belg.

Rhaid ystyried sut i ddelio â Hazard. Er mawr syndod, fe ddewisodd Coleman at Jazz Richards ar gyfer y gêm yng Nghaerdydd flwyddyn yn ôl, ac fe wnaeth yntau waith gwych yn marcio seren Chelsea. Tybed a fydd Coleman yn cael ei demptio i droi at Richards eto fel cefnwr de a symud Gunter i’r chwith ble mae Taylor wedi bod yn anghyson?

Roedd Ledley’n edrych yn flinedig yn erbyn Gogledd Iwerddon, ac efallai bod angen coesau fresh Dave Edwards neu King wrth ochr Allen yng nghanol cae gan ddefnyddio Ledley o’r fainc am yr 20 munud olaf.

A phwy fydd yn dechrau yn yr ymosod? Fe newidiodd Jonny Williams y gêm ar ôl dod o’r fainc ddydd Sadwrn a byddai ei redeg twyllodrus yn siŵr o achosi problem i amddiffynwyr mawr Gwlad Belg, gan orfodi troseddau a chiciau rhydd. Tydi chwarae fel ymosodwr ddim bob amser yn cael y gorau o dalent Gareth Bale, ond fe allai Coleman ofyn iddo wneud job i’w dîm unwaith eto nos Wener.

Cyrraedd Ewro 2016 oedd y fuddugoliaeth fawr i Gymru, ac roedd unrhyw ganlyniad ar ôl cyrraedd y bencampwriaeth yn fonws. Wedi dweud hynny, rydan ni bellach yn yr wyth olaf ac yn herio tîm y gwnaethon ni eu curo 12 mis yn ôl…mae gennym hawl i freuddwydio.

Gwersi’r gemau cyfeillgar

Cyhoeddwyd Mawrth 29, 2016 gan Owain Schiavone.

Tagiau: Cymru v Gogledd Iwerddon, Wcrain v Cymru


Joe Allen - seren yr wythnos i Gymru?
Owain Schiavone sy’n trafod gemau penwythnos y Pasg yn erbyn Gogledd Iwerddon ac Wcrain, a’r gwersi sydd wedi eu dysgu.

Os ydy Chris Coleman yn darllen y blog yma, yna debyg mod i wedi’i siomi o’n barod gyda phenawd y darn. Mae rheolwr Cymru wedi bod yn amharod iawn i alw’r gemau yn erbyn Gogledd Iwerddon nos Iau, ac yn erbyn yr Wcrain neithiwr yn gemau ‘cyfeillgar’, gan ffafrio eu galw’n gemau paratoadol.

Ac mae’n debyg bod disgrifiad Coleman yn un mwy cywir wrth iddo ddefnyddio’r ddwy gêm i baratoi ei chwaraewyr ar gyfer gwrthwynebwyr sy’n chwarae steil tebyg o bêl-droed yng ngrŵp B Ewro 2016 ar y naill law, a pharatoi i enwi ei garfan o 23 ar gyfer y bencampwriaeth ar y llall.

Yn bersonol, dwi’m yn siŵr faint o werth sydd mewn trefnu gemau’n erbyn timau sy’n chwarae ‘steil tebyg’ o bêl-droed…yn enwedig os mai Gogledd Iwerddon ydy’r dummy run ar gyfer herio Lloegr! Wedi dweud hynny, dwi’n credu y bydd Colemau a’i dîm hyfforddi wedi dysgu digon dros y ddwy gêm am eu tîm eu hunain a bellach yn gwybod i bob pwrpas pa 23 chwaraewr fydd yn eu carfan ar gyfer Ffrainc.

Felly pa wersi mae Coleman, a ni fel cefnogwyr wedi’u dysgu?

5-3-2 ôl ddy wê

…neu 3-5-2, neu 5-3-1-1, neu sut bynnag rydach chi am ddisgrifio’r system y gwnaeth Cymru ffafrio yn ystod yr ymgyrch i gyrraedd Ewro 2016. Dwi’n credu bod y rhan fwyaf ohonom wedi croesawu gweld Coleman yn dewis tîm i chwarae 4-4-2 yn erbyn Gogledd Iwerddon, gyda 2 asgellwr go iawn yn George Williams a David Cotterill i bwmpio croesiadau i Sam Vokes yn y canol – Plan B ar gyfer Ffrainc.

Yn anffodus, wnaeth Plan B ddim gweithio cystal â’r gobaith a phrin iawn oedd y croesiadau. Roedd Vokes yn edrych yn drwm, araf, a thrwsgl o’i gymharu â Robson-Kanu sydd wedi bod yn brif ymosodwr Cymru’n ystod yr ymgyrch, a Simon Church wnaeth wahaniaeth mawr ar ôl dod i’r cae. Mae’n siŵr y byddai ymosod Cymru wedi bod yn fwy effeithiol gydag Allen yn dechrau yn y canol a Neil Taylor yn cynnig ei reddf ymosodol fel cefnwr chwith, ond doedd Cymru jyst ddim yn edrych yn gyfforddus.

O’r funud gyntaf yn erbyn yr Wcrain, roedd y tîm yn llawer mwy cartrefol gyda Coleman yn dewis dychwelyd at dri yng nghanol yr amddiffyn, a’r triawd o Allen, Huws a Jonathan Williams yng nghanol cae.

Er bod Cymru dal yn dipyn gwell tîm na Gogledd Iwerddon nos Wener, ar sail eu perfformiad, a hwnnw’n erbyn Andora yn y gêm ragbrofol olaf, tydi 4-4-2 ddim yn gweddu i Gymru a bydd rhaid meddwl am Plan B arall.

Mae Joe Allen yn wirioneddol dda  

Dwi’n siŵr bod holl gefnogwyr Cymru’n gwerthfawrogi doniau a chyfraniad pwysig Joe Allen, neu Pirlo Penfro fel fydda i’n ei alw erbyn hyn. Os oedd angen dwyn perswad ar unrhyw un, yna bydd y ddwy gêm yma heb os wedi gwneud hynny.

Dim ond am 20 munud roedd Allen ar y cae yn Stadiwm Dinas Caerdydd, ond fe newidiodd y gêm gan godi’r tempo a rheoli’r chwarae yng nghanol cae. Dwi’n hoffi David Vaughan, a dwi’m yn credu iddo wneud llawer o’i le nos Iau, ond dydy o ddim yn gallu gyrru’r tîm fel Allen.

Heb os Allen oedd seren y gêm yn erbyn Wcrain neithiwr hefyd – roedd o ym mhobman. Yn absenoldeb Bale a Ramsey mae Allen yn barod iawn i gymryd y cyfrifoldeb, ac roedd Emyr Huws yn edrych yn gyfforddus iawn wrth ei ochr.

Yn ddisgwyliedig, ges i dipyn o stic am awgrymu ar Twitter nos Iau y gallai Andrew Crofts wthio Joe Ledley am ei le wrth ochr Allen yng nghanol cae Cymru. Dwi’n hoff iawn o Ledley, ac mae pawb yn gwybod ei fod yn ganolog i ysbryd y garfan arbennig yma, ond ro’n i’n siomedig iawn â’i berfformiad yn erbyn y Gwyddelod, ac yn meddwl bod Crofts wedi gwneud gwahaniaeth yn yr ail hanner … er dwi’n amheus â fydd yn cael ei ddewis yn y 23.

Roedd Huws yn dda iawn yn erbyn Wcrain hefyd, ac mae sawl opsiwn gan Coleman ar gyfer yr ail safle angori yng nghanol cae, ond yn sicr mae enw Joe Allen gyda’r cyntaf yn y tîm.

Amddiffyn safleoedd gosod

Roedd llwyddiant ymgyrch ragbrofol Cymru wedi’i seilio ar amddiffyn cadarn. Yn wir, gyda goliau’n brin roedd rhediad Cymru o 5 gêm ragbrofol heb ildio’n gwbl allweddol.

Yn anffodus, mae’n dechrau dod i’r amlwg bod gwendid gwirioneddol wrth amddiffyn ciciau rhydd a chorneli. Roedd awgrym o hyn yn ystod yr ymgyrch – daeth dwy gôl Bosnia Herzegovina yn Zenica o safleoedd gosod. Ac os feddyliwch chi reit nôl at drydedd gêm yr ymgyrch yn erbyn Cyprus yn Stadiwm Dinas Caerdydd, roedd gôl yr ymwelwyr yn ganlyniad i amddiffyn echrydus o gic rydd.

Yn y ddwy gêm dros y Pasg, mae Cymru wedi ildio dwy gôl arall o safleoedd gosod a’r ddwy’n dod o ddiffyg canolbwyntio a methu ymateb yn ddigon cyflym. Y peth cadarnhaol ydy rŵan bod y gwendid yn glir, mae’n rywbeth y gellir ei ymarfer a chywiro.

Dyfnder yn y canol, ond ddim cystal mewn mannau eraill

Dyma rywbeth roedden ni eisoes yn ei wybod mewn gwirionedd, ond mae’r gemau yma wedi tanlinellu’r ffaith. Mae gan Gymru ddigon o ddyfnder yng nghanol y cae, a bydd hyn yn achosi cur pen i Coleman wrth geisio dewis ei garfan o 23. Mae digon o ddewis o gefnwyr de a chwith hefyd.

Y brobem ydy’n bod ni’n brin o chwaraewyr yng nghanol yr amddiffyn ac yn yr ymosod. Byddai colli Ashley Williams i anaf neu waharddiad yn drychineb i Gymru gan nad oes unrhyw un sy’n agos at ei safon. Mae Chester yn ychwanegiad da i’r garfan, ond yn brin o gemau clwb a hynny’n dangos. Er wedi’i anafu ar hyn o bryd, mae James Collins wedi cael tymor da i West Ham, ond wedi colli ei gyflymder ac yn well fel un o ddau amddifynwr canol nag o dri. Er bod Ben Davies a Chris Gunter wedi chwarae’n dda pan fo’u hangen wrth ochr Williams yn y tri, cefnwyr ydyn nhw a byddai rhywun yn llai hyderus ynddyn nhw heb arweiniad Williams.

Yn yr ymosod, mae’r gemau yma wedi dangos pam bod Hal Robson-Kanu wedi selio ei le fel rhif 9. Mae Vokes wedi bod yn siomedig, ac er bod Church wedi gwneud yn dda mae dal rhywbeth ar goll ei gêm.

Gyda chymaint o ddewis yng nghanol cae, bydd hi’n ddiddorol gweld os ydy Coleman yn penderfynu mynd â 9 chwaraewr canol cae a 7 amddiffynwr i Ffrainc yn hytrach nag 8 a 8 fel y disgwylir.

Nid tîm un twrnament

Dwi ddim am ddarogan degawdau o lwyddiant i Gymru, ond mae rhai o’r chwaraewyr iau wedi dangos bod digon o addewid ar gyfer y dyfodol yn y garfan yma.

Mae Jonathan Williams, er siŵr o fod yn ddu las ar ôl cael ei gicio gymaint dros y ddwy gêm, wedi bod yn ardderchog. Er dal braidd yn amrwd, roedd George Williams yn dda iawn yn erbyn Gogledd Iwerddon a gobeithio wedi gwneud digon i ennill ei docyn i Ffrainc.

Roedd Emyr Huws yn edrych yn gyfforddus iawn yng nghanol cae’n erbyn gwrthwynebwyr anodd yn Wcrain, a fyswn i’n synnu dim petai’n cael rhediad da i Huddersfield rhwng hyn a diwedd y tymor y bydd yn ennill ei le yn y garfan cyn enwau mwy profiadol fel Crofts a Dave Edwards.

Byddai’n dda gweld y tri yma’n cael eu lle yn y garfan, hyd yn oed os dim ond er mwyn rhoi’r profiad o dwrnament mawr iddyn nhw, gan obeithio mai dyma’r cyntaf o nifer!

Mi wnaeth Lloyd Isgrove hefyd greu argraff arna’i ar ôl dod i’r cae yn erbyn Gogledd Iwerddon.

Yr unig un siomedig o’r to ifanc addawol oedd Tom Lawrence, a gafodd bob cyfle gan Coleman gan ddechrau’r ddwy gêm. Mae’n anhebygol y bydd Lawrence yn cael ei le yn y cwota o chwaraewyr canol cae, ac mae Simon Church wedi gwneud digon i fachu’r un lle posib oedd ar ôl ymysg yr ymosodwyr yn fy marn i.

10 Uchaf caneuon 2015

Cyhoeddwyd Rhagfyr 22, 2015 gan Owain Schiavone.


Yn dilyn traddodiad y
blynyddoedd diwethaf, mae Uwch-golygydd cylchgrawn cerddoriaeth Y Selar wedi mynd ati i restru ei 10 cân orau o’r flwyddyn ar gyfer Golwg360. Y Reu oedd rhif 1 rhestr 2014, yr anthem ‘Elin’ gan Yr Eira oedd rhif 1 2013, tra bod Candelas wedi cyrraedd y brig gyda ‘Symud Ymlaen’ yn 2012. Tybed pwy fydd ei ddewis ar gyfer 2015?

Mae 2015 wedi bod yn flwyddyn ddifyr arall o ran cynnyrch cerddoriaeth Cymraeg cyfoes. Yn wahanol i 2014, ble roedd 26 o albyms yn gymwys ar gyfer categori ‘Record Hir Orau’ Gwobrau’r Selar, doedd 2015 ddim yn flwyddyn gynhyrchiol iawn o ran recordiau hir. Wedi dweud hynny, roedd hi’n flwyddyn debyg i 2014 yn yr ystyr nad ydan ni wedi gweld cynnyrch newydd gan nifer o’r bandiau amlycaf fel Y Bandana, Cowbois Rhos Botwnnog a Candelas tra bod Yr Ods wedi rhyddhau dwy gân fel sengl ‘dwbl A’ yn unig. Sŵnami ydy’r eithriad gyda’i halbwm cyntaf ardderchog.

Efallai nad ydy hynny’n ddrwg o beth cofiwch, gyda chyfle i rai o’r bandiau ac artistiaid eraill hawlio’r sylw a gwneud eu marc. Mae’r ffaith ei bod hi wedi bod yn anodd iawn rhoi trefn blaenoriaeth ar y rhestr isod, a dewis rhif 1 yn arbennig, wedi bod yn her yn adrodd cyfrolau am safon uchel ac amrywiaeth cynnyrch y flwyddyn.

Er nad oes caneuon oddi arnyn nhw ar y rhestr isod, dwi am grybwyll dau albwm a rhyddhawyd yn hwyr yn y flwyddyn sef Tir a Golau gan Plu a Porwr Trallod gan Datblygu. Mae caneuon Plu’n rai sy’n tyfu arnoch chi, a dwi am gyfaddef nad ydw i wedi gallu gwrando digon ar y casgliad eto. Er nad ydw i wedi cynnwys trac gan Datblygu, mae’n wych gweld y grŵp arloesol yma’n ôl gyda record newydd ac roedd Je Suis David yn agos iawn at gyrraedd y rhestr yma.

Dyma’r 10 eleni felly…

10. Fioled – Sŵnami

Roedd hi’n hen bryd i ni weld record hir gan Sŵnami, ac fe ddaeth honno i’r golwg erbyn y ‘Steddfod ym mis Awst. Roedd eu EP, Du a Gwyn, yn gasgliad o senglau ond mae’r albwm yn fwy o gyfanwaith. Wedi dweud hynny, mae cwpl o draciau’n neidio allan, fel ‘Trwmgwsg’ a hon, ‘Fioled’ sy’n adlewyrchu eu cyfeiriad mwy ewro-popaidd diweddar.

9. Heneiddio – Uumar

Er bod steil y grŵp yn wahanol, does dim syndod bod sbin-off Y Bandana yn gallu sgwennu tiwn fachog. Mae hon llawn cystal ag unrhyw beth gan Y Bandana, gyda drymiau a bas cryf yn gyrru’r tempo uchel o’r dechrau a chytgan gofiadwy.

8. Halen – Rogue Jones

Dwi’n hoff iawn o’r ddeuawd cwyrci bach yma, ac roedd hi’n dda gweld rhyddhau eu halbwm VU yn dod allan ar label Blinc ym mis Tachwedd. Dyma fy hoff gân o’r casgliad, gydag alaw syml neis ond un sy’n aros yn y cof.

7. Gwybod bod ‘na fory – Gildas (gyda Hanna Morgan)

Dwi ‘chydig bach fel armadillo…yn galed ar yr wyneb ond yn un digon meddal oddi-tano ac yn hoffi rhyw faled fach nawr ac yn y man. Dwi’n hoff iawn o steil chwarae gitâr Arwel ‘Gildas’ Lloyd ac mae ei fersiwn o gân wreiddiol Linda Griffiths  yn wirioneddol hyfryd, gyda lleisiau Arwel a Hanna Morgan yn plethu’n berffaith.

6. Resbiradaeth – Cpt Smith

Roedd tipyn o sisial siarad dros y gwanwyn am y grŵp ifanc diweddaraf cyffrous o’r Gorllewin – ‘Y Ffug’ newydd. Pan ryddhawyd ‘Resbiradaeth’ fel sengl ym mis Mai fe gadarnhawyd potensial enfawr Cpt Smith gyda chlamp o gân roc flin gyda melodi gyfoethog a riff gofiadwy. Gwyliwch rhain yn 2016.

5. Mhen i’n Troi – Y Reu

Dyma grŵp sydd wedi mireinio eu steil unigryw sy’n plethu roc gyda sŵn electroneg. Dwi’n tueddu’n fwy at yr ochr electroneg, a dyna pam bod ‘Haf’ ar frig y rhestr yma llynedd. Mae hon o EP cyntaf y grŵp, Hadyn, a ryddhawyd ym mis Gorffennaf yn dipyn o diwn hefyd.

4. Aberystwyth yn y Glaw – Ysgol Sul

Mae ‘na fersiwn demo o hon wedi bod o gwmpas ers i Ysgol Sul ddod i’r amlwg yn haf 2014, ond fe’i rhyddhawyd yn swyddogol fel sengl ym mis Chwefror eleni. Clasur o gân sy’n crynhoi sŵn low-fi unigryw y bois o Landeilo, ac mae’r geiriau’n sicr yn adlewyrchiad teg o Aber dros yr wythnosau diwethaf.

3. Melynllyn – Anelog

Grŵp newydd arall ddaeth i amlygrwydd yn 2015 gyda’u cerddoriaeth electronig freuddwydiol o Ddyffryn Clwyd. ‘Melynllyn’ efallai ydy’r trac mwyaf hygyrch ganddyn nhw hyd yma, ac mae’r math o gân y gallech chi wrando arni drosodd a throsodd gan deimlo’n gwbl hapus eich byd.

2. Ble’r Aeth yr Haul – Yr Ods

Mae ‘na ddadl dros ail drac y sengl ddwbl A yma, ‘Hiroes i’r Drefn’, a ryddhawyd ar feinyl yn yr hydref, ond y gyntaf o’r ddwy gân i’w rhyddhau’n ddigidol  i ddechrau ydy fy ffefryn o’r ddwy. Classic Yr Ods – cân bop dda gyda phenillion sy’n adeiladu at grescendo newid cyweiriol y gytgan.

1. Ti a Dy Ffordd – Breichiau Hir

Dyma chi fand sydd ddim yn cael hanner digon o sylw yn fy marn i, a dwi’n methu deall pam. O’r eiliad mae’r canwr, Steffan Dafydd, yn agor ei geg ar y trac yma mae’n hoelio eich sylw ac mae’n un o’r unig ganeuon eleni sy’n dod ag ias i fy nghefn pob tro gyda’i chymysgedd o dristwch a dicter. Mae’r caneuon ar y rhestr yma i gyd wedi dal fy sylw mewn gwahanol ffyrdd eleni, ond dyma’r gân sydd wastad yn gwneud i mi stopio be bynnag dwi’n gwneud ar y pryd pan ddaw ar y radio, a gwrando…ac mae hynny’n beth prin.

Mae modd i chi wrando ar y caneuon yn eu trefn ar y rhestr chwarae Spotify yma (heblaw ‘Melynllyn’ sydd ddim ar Spotify).

Anghytuno â’r dewis isod? Gadewch i ni glywed eich barn yn y blwch sylwadau isod.

Fideo Yws yn croesi 25k

Cyhoeddwyd Tachwedd 24, 2015 gan Owain Schiavone.

Tagiau: gwobrau'r selar 2015, Huw M, Swnami, yws gwynedd


Yws Gwynedd yn ei morio hi yn fideo 'Sebona Fi'
Owain Schiavone sy’n trafod pwysigrwydd y fideo ar gyfer hyrwyddo cerddoriaeth, a phoblogrwydd un fideo o’r fath yn arbennig eleni.

“Video killed the radio star” meddai geiriau’r gân boblogaidd honno gan The Buggles ar ddechrau’r 1980au, a dros y degawdau diwethaf mae’r fideo cerddoriaeth wedi bod yn arf pwysig wrth hyrwyddo cerddoriaeth boblogaidd.

Mae’r modd mae fideos cerddoriaeth yn cael eu defnyddio wedi esblygu dros y blynyddoedd, o Hard Days Night y Beatles yn y sinemâu ym 1964, ‘Bohemian Rhapsody’ Queen yn dechrau oes newydd i’r fideo ym 1980, ac yna MTV yn lansio ym 1981 gyda nifer o sianeli tebyg yn dilyn.

Erbyn heddiw, mae grym y fideo mor bwerus ac erioed gyda YouTube yn cynnig potensial i gyrraedd miliynau o bobl mewn munudau – does ond angen i mi ddweud Gangam Style i brofi’r pwynt.

Gwobrwyo’r gorau

Rydan ni wrthi’n paratoi i agor pleidlais Gwobrau’r Selar ar 10 Rhagfyr, ac yn gwahodd pobl i yrru eu henwebiadau ar gyfer y categorïau erbyn 1 Rhagfyr er mwyn llunio rhestrau hir.

Ers cwpl o flynyddoedd mae ‘Fideo Gorau’ wedi bod ymysg y categorïau, ac mae wastad yn ddifyr llunio rhestr chwarae o’r fideos sydd wedi eu cyhoeddi dros y flwyddyn a fu. Mae Ochr 1, fel yr unig raglen S4C sy’n canolbwyntio ar gerddoriaeth gyfoes bellach, wrth reswm yn gyfrifol am lawer o’r fideos sy’n cael eu cynhyrchu, ond mae wastad yn braf gweld ambell fideo annibynnol ar y rhestr hefyd.

Mae Sŵnami wedi cael cryn lwyddiant dros y blynyddoedd diwethaf gyda’r fideo yma i’r gân Gwenwyn yn ennill y teitl ar gyfer 2014, a’r fideo cofiadwy iawn i Gwreiddiau’n mynd â hi y flwyddyn flaenorol.

Seboni

Wrth ddiweddaru rhestr eleni a llunio rhestr chwarae YouTube ar gyfer y fideos cymwys, mi wnes i ddechrau sylwi ar faint o bobl oedd wedi gwylio rhai o’r fideos yma.

Bydd rhaid aros tan noson y gwobrau ar 20 Chwefror i weld pwy fydd yn ennill pleidlais gyhoeddus Gwobrau’r Selar, ond does dim amheuaeth ynglŷn â pha fideo o gasgliad 2015 sydd wedi cael ei chwarae fwyaf ar YouTube.

Mae fideo ‘Sebona Fi’ gan Yws Gwynedd wedi croesi 25,000 o bobl yn gwylio, sydd yn ffigwr digon syfrdanol ar gyfer fideo cerddoriaeth Cymraeg.

Mae poblogrwydd cyn ganwr y grŵp Frizbee yn glir – wythnos diwethaf roedd sôn am docynnau i’w gig yng Nghaernarfon fis Rhagfyr yn gwerthu i gyd mewn awr – ac unwaith eto mae wedi dangos y ffordd gyda’r fideo DIY yma.

I roi hyn mewn cyd-destun, mae Ble’r Aeth yr Haul gan Yr Ods wedi denu ychydig dros 1500 o bobl i wylio hyd yma, a Sŵn y Galon Fach yn Torri gan Huw M jyst dros y 1000, sef y ddau fideo nesaf ar y rhestr o ran i nifer sydd wedi gwylio. Er, mae’n werth nodi mai dim ond ers rhyw fis mae’r fideo hyfryd i gân hyfryd Huw M ar-lein tra bod ‘Sebona Fi’ ar YouTube ers mis Mehefin.

Cofiwch chi, mae gan Yws dipyn o ffordd i fynd cyn dal y glasur o fideo isod i gân Genod Droog o ddyddiau Bandit, sy’n agosáu at ffigwr gwylio o 70,000 wrth i mi deipio.

Dylanwad Datblygu

Cyhoeddwyd Mehefin 10, 2015 gan Owain Schiavone.

Tagiau: datblygu, Golwg ar Grwydr


Datblygu
Ar drothwy sgwrs arbennig mae Golwg yn cynnal gyda Dave Datblygu, yn Aberteifi, Owain Schiavone sy’n trafod dylanwad y grŵp eiconig

Nos fory mi fyddai’n cael y pleser o holi un o eiconau mwyaf y sin gerddoriaeth Gymraeg gyfoes, David R Edwards.

Mae’r sgwrs wedi’i threfnu fel rhan o ymweliad Golwg ar Grwydr ag Aberteifi, y dref a gynhyrchodd y grŵp amgen, arloesol, a hynod ddylanwadol, Datblygu. Mae hefyd yn gyfle i nodi ail-fastro ac ail-ryddhau y casgliad ‘senglau’ Datblygu 1985-1995 ar label Ankst Music fis diwethaf.

Heddiw, mae gennym sin gerddoriaeth hynod o amrywiol sy’n cynnwys cerddoriaeth o bob math o genres ac arddulliau. Rydym hefyd mewn sefyllfa ble mae modd i gerddoriaeth amgen gael llwyfan a gwrandawiad, er y byddai rhai’n dadlau nad ydy’r cyfryngau poblogaidd yn rhoi digon o sylw i gerddoriaeth arbrofol.

Doedd hynny ddim yn wir ar ddechrau’r 1980au, pan oedd pobl fel Dave Datblygu yn ceisio mynegi eu hunain trwy eu cerddoriaeth. Bryd hynny roedd y diwydiant cerddoriaeth Cymraeg yn un cul iawn – oedd, roedd pethau wedi symud ymlaen o’r grwpiau noson lawen ‘neis neis’ yn ystod y 70au, ond anodd iawn oedd cael gwrandawiad  i rywbeth oedd wir yn gwthio’r ffiniau ac yn torri tir newydd.

Er gwaetha’r camau cadarnhaol a wnaed gan Sain o ran moderneiddio a phroffesiynoli y diwydiant cerddoriaeth Gymraeg, doedd grwpiau fel Datblygu ac artistiaid fel Malcolm Neon byth yn mynd i gael cytundeb recordio gan Sain. Annhebygol iawn oedd hi y bydden nhw’n cael eu chwarae ar raglenni Radio Cymru, ac yn sicr bydden nhw byth yn cael cyfle i ymddangos ar orsaf deledu newydd S4C.

Casetiau Neon

Roedd dyfodiad y casét yn allweddol – cyfrwng rhad a hawdd ar gyfer recordio a chyhoeddi cerddoriaeth. Aeth pobl fel Malcolm Gwyon (Neon) ati i ryddhau cerddoriaeth amgen ar gasét gyda’i label Recordiau Neon…ac ymysg y casetiau yna roedd Amheuon Corfforol (Neon 008) gan Datblygu yn Rhagfyr 1982.

Dyna oedd y dechrau i Datblygu, ac erbyn diwedd 1984 roedd tri chasét arall wedi ymddangos ar Neon, sef Trosglwyddo’r Gwirionedd, Fi Du, a Caneuon Serch i Bobl Serchog.

Mae’r stwff cynnar yma’n bwysig o ran gosod cyd-destun, a dangos bod Aberteifi yn ganolbwynt ar gyfer symudiad pwysig iawn ar y pryd (gŵr o Aberteifi ydy Malcolm Gwyon  hefyd).

Roedd y cynnyrch cynnar yma gan Datblygu’r arbrofol ac amrwd dros ben, ond roedd yr hyn oedd i dyfu allan o hyn i adael ei farc ar gerddoriaeth Gymraeg gyfoes am y tri degawd oedd i ddilyn – a’r grŵp yn dal i ddylanwadu ar gerddorion ifanc heddiw.

Ac mae hynny’n dod â ni at y casgliad 1985-1995. Beth a gawn ar y albwm yma ydy casgliad o’r cynnyrch a ryddhawyd gan y grŵp ar ffurf senglau, EPs a chyfraniadau at recordiau aml-gyfrannog ar labeli Anrhefn, Ofn ac Ankst yn ystod y degawd ble’r oedd y grŵp ar eu gorau.

Er bod ambell drac gwych o albyms y cyfnod yn eisiau – ‘Cân i Gymru’ o Libertino yr amlycaf efallai – mae’r casgliad yma’n cynnwys caneuon gorau ac amlycaf Datblygu. Mae gen i fy ffefrynnau, rhai am y gerddoriaeth ac eraill am y negeseuon yn y caneuon.

Felly dyma feddwl bod y sgwrs yn Awen Teifi nos Iau yn gyfle da i holi Dave yn fwy manwl am yr hyn sydd wedi ysgogi rhai o’r caneuon cofiadwy yma, a’r negeseuon sydd ynddyn nhw. Gallwch weld y pum cân ddaeth y frig pleidlais Golwg360 drwy ddilyn y linc.

Byddwn ni’n trafod y caneuon yma i gyd yn sgwrs ‘Dished da Dave Datblygu’ yn Awen Teifi, Aberteifi nos fory (11/06/15) am 17:30. Os nad ydach chi’n gallu dod i Aberteifi, yna bydd modd i chi wylio’r sgwrs yn fyw ar app Periscope – lawrlwythwch a dilynwch Golwg360.