RSS

Golwg360

MwyCau 
Lynn Davies

Lynn Davies

Canllaw Cwpan Rygbi’r Byd 2011: Seland Newydd

Cyhoeddwyd Medi 8, 2011 gan Cymru.

Tagiau: cwpan rygbi'r byd


Dan Carter (llun y Lolfa)
Mae Lynn Davies wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Seland Newydd a fydd yn dechrau yfory, sydd ar gael i’w brynu o
wefan y Lolfa.

Seland Newydd yw’r ffefrynnau eto eleni, ond a fydd yr holl bwysau o chwarae adref yn mynd yn drech na nhw?

Roedd gan y Crysau Duon le awtomatig yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd 2011.

Bu 2010 yn un lwyddiannus iawn i’r tîm. Enillodd Gystadleuaeth y Tair Gwlad heb golli’r un gêm, ac yn yr hydref cyflawnodd y gamp lawn yn erbyn timau gwledydd Prydain am y pedwerydd tro yn ei hanes.

Collodd Bencampwriaeth y Tair Gwlad eleni ar ôl cael eu maeddu oddi cartref gan Dde Affrica ac Awstralia. Ond roedden nhw wedi gorffwys chwaraewyr bryd hynny, ac fe fyddwn nhw’n gobeithio y bydd y fantais o chwarae adref yn ddigon i sicrhau buddugoliaeth dros y ddeufis nesaf…

Safle tebygol: Ennill

Y Record

Er gwaethaf holl lwyddiant y Crysau Duon dros y blynyddoedd, record siomedig sydd ganddyn nhw yng Nghwpan y Byd.

A hwythau fel arfer yn ffefrynnau i ennill y Cwpan, dim ond un waith y gwnaethon nhw hynny, sef yn y gystadleuaeth gyntaf yn 1987.

Yn 1995 collodd Seland Newydd yn y ffeinal yn erbyn De Affrica ac yn 2007 cafodd ei maeddu gan Ffrainc yn rownd yr wyth olaf.

Yn y tair cystadleuaeth arall colli yn y rownd gynderfynol oedd ei hanes.

Chwaraewr i’w wylio

Dan Carter

Y maswr gorau yn y byd, yn ôl y farn gyffredin. Mae’n rhedwr twyllodrus ac yn giciwr ardderchog. Mae’n frodor o Christchurch, er bod ei dad-cu’n dod o Tonga, ac mae’n chwarae i dimau Canterbury a’r Crusaders.

Chwaraeodd ei gêm gyntaf i’r Crysau Duon yn 2003 yn erbyn Cymru, gan sgorio 20 pwynt.

Ar hyn o bryd mae’n frwydr rhyngddo ef a Jonny Wilkinson i fod yn brif sgoriwr pwyntiau’r byd.

Yn 2005 cafodd ei ddyfarnu’n Chwaraewr Gorau’r Flwyddyn gan yr IRB.

Yr Hyfforddwr

Graham Henry

Bu’n hyfforddi Cymru am bedair blynedd rhwng 1998 a 2002. Wedi llwyddiant arbennig i ddechrau, pan gafodd Cymru 11 buddugoliaeth yn olynol, ymddiswyddodd ar ôl rhediad o ganlyniadau siomedig.

Daeth yn hyfforddwr ar y Crysau Duon yn 2003 a chafodd ei ddewis yn Hyfforddwr Gorau’r Flwyddyn gan yr IRB yn 2005 a 2006.

Ers ei benodiad estynnwyd ei gytundeb ddwy waith gan Undeb Rygbi Seland Newydd.

A wyddoch chi?

Cyn i ymfudwyr o Ewrop gyrraedd Seland Newydd dros ddwy ganrif yn ôl byddai’r Maoriaid yn chwarae gêm o’r enw ki-o-rahi oedd yn debyg i rygbi a phêl-droed rheolau Awstralia.

Mae’r haka a berfformir gan dîm y Crysau Duon cyn pob gêm yn seiliedig ar un o ddawnsfeydd rhyfel traddodiadol y Maoriaid. Ond eto cynhelir fersiynau llai ffyrnig o’r haka i groesawu gwesteion nodedig i’r wlad, neu i gydnabod achlysuron arbennig.

Canllaw Cwpan Rygbi’r Byd 2011: Ffrainc

Cyhoeddwyd Medi 8, 2011 gan Cymru.

Tagiau: cwpan rygbi'r byd


Morgan Parra (llun y Lolfa)
Mae Lynn Davies wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Seland Newydd a fydd yn dechrau yfory, sydd ar gael i’w brynu o
wefan y Lolfa.

Mae Ffrainc yn gallu bod yn merde a’n magnifique yng Nghwpan Rygbi’r Byd. Pa dîm fydd yn herio’r Crysau Duon yng ngrŵp A?

Cafodd Ffrainc le awtomatig yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd 2011 ond cafwyd ambell siom yn ystod y cyfnod paratoi, er enghraifft colli o dros 40 pwynt yn erbyn De Affrica a’r Ariannin yn ystod haf 2010 a chael cweir 59-16 gan Awstralia ddiwedd Tachwedd.

Ym Mhencampwriaeth y Chwe Gwlad yn 2011 gorffennodd yn ail ar ôl colli’n gwbl annisgwyl i’r Eidal am y tro cyntaf yn ei hanes.

Maeddodd Iwerddon ddwywaith, gartref ac oddi cartref, wrth baratoi am Gwpan Rygbi’r Byd.

Mae’n bedweryddar restr goreuon yr IRB.

Safle tebygol: Y rownd gynderfynol

Y Record

Mae Ffrainc wedi chwarae yn rowndiau terfynol pob Cwpan y Byd ers y dechrau. Nid yw wedi ennill y Cwpan erioed ond cyrhaeddodd y ffeinal ddwy waith, yn 1987 yn erbyn y Crysau Duon ac yn 1999 yn erbyn Awstralia.

Collodd yn y rownd gynderfynol yn 1995, 2003 a 2007 a chafodd ei maeddu gan Loegr yn y chwarteri yn 1991.

Maen nhw’n enwog am daro Seland Newydd allan o’r gystadleuaeth, gan wneud hynny yn 1999 ac eto yn 2007.

Chwaraewr i’w wylio

Morgan Parra

Mewnwr 22 oed o glwb Clermont a chwaraeodd ei gêm gyntaf dros ei wlad dair blynedd yn ôl.

Mae bellach yn ddewis cyntaf i’r tîm cenedlaethol a daeth yn hysbys am ei weledigaeth graff a’i basio cyflym ac effeithiol.

Ef bellach yw prif giciwr y tîm ac enillodd yr enw ‘le petit général’ gan gydchwaraewyr am y ffordd y bydd yn gweiddi gorchmynion ar ei flaenwyr!

Yr Hyfforddwr

Marc Lievremont

Enillodd Marc Lièvremont 25 cap fel blaenasgellwr i’w wlad cyn mentro i faes hyfforddi, yn gyntaf gyda thîm dan 21 ei wlad ac wedyn gyda thîm Dax, yn Uwch-gynghrair Ffrainc.

Yn 2007 cafodd ei benodi’n hyfforddwr y tîm cenedlaethol. Cymysg iawn fu ei gyfnod wrth y llyw ac yntau’n cael ei feirniadau’n gyson am bolisi anwadal wrth ddewis ei chwaraewyr.

Cafodd lwyddiant mawr yn 2010 pan enillodd ei dîm y Gamp Lawn ond siomedig fu canlyniadau pencampwriaeth 2011.

A wyddoch chi?

Cafodd Ffrainc ei diarddel o Gystadleuaeth y Pum Gwlad yn 1934 am fod, ymhlith rhesymau eraill, ei chwarae yn rhy ffyrnig ac yn 1961 methwyd â chwblhau gêm rhyngddi hi a’r Springboks ym Mharis oherwydd ymladd mawr ar y cae.

Dewiswyd y ceiliog Ffrengig fel symbol ar y crys cenedlaethol gan chwaraewyr y tîm ar ôl eu buddugoliaeth gyntaf yn erbyn yr Alban yn 1911. Ystyrid ei fod yn aderyn cystadleuol, ymosodol a balch.

Canllaw Cwpan Rygbi’r Byd 2011: Tonga

Cyhoeddwyd Medi 8, 2011 gan Cymru.

Tagiau: Cwpan Rygbi’r Byd


Kisi Pulu
Mae Lynn Davies wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Seland Newydd a fydd yn dechrau yfory, sydd ar gael i’w brynu o
wefan y Lolfa.

Tonga yw’r unig un o ynysoedd y Môr Tawel sydd heb gyrraedd rownd yr wyth olaf. A dyma ei blwyddyn hi? Bydd yn chwarae yn erbyn Seland Newydd yn dilyn y seremoni agoriadol yfory.

Gan iddi orffen yn drydydd yn ei grŵp yn rowndiau rhagbrofol Cwpan y Byd 2007 cafodd le awtomatig yng nghystadleuaeth 2011.

Yn ystod hydref 2010 cafodd fuddugoliaeth yn erbyn tîm Barbariaid Ffrainc, oedd yn cynnwys nifer helaeth o sêr y tîm cenedlaethol, a hefyd tîm A yr Eidal.

Maeddodd Ffiji 20 – 32 oddi cartref fis diwethaf.

Mae hi yn safle 12 ar restr yr IRB o wledydd rygbi gorau’r byd.

Safle tebygol: Ennill dwy gêm yn y grŵp

Record

Ymddangosodd Tonga ym mhob Cwpan y Byd ac eithrio’r un a gynhaliwyd yn 1991.

Er mai record digon siomedig sydd ganddi, fe lwyddodd i ddychryn rhai o brif wledydd y byd ar sawl achlysur.

Dim ond dwy gêm enillodd hi yn y cystadlaethau a gynhaliwyd rhwng 1987 a 2003, ond yn 2007 maeddodd hi Samoa ac UDA, gan golli i Dde Affrica, a aeth ymlaen i ennill y Cwpan, o bum pwynt yn unig,

Chwaraewr i’w wylio

Kisi Pulu

Prop 32 oed a fu yn chwarae i’w wlad ers 2002 gan ymddangos yng Nghwpan y Byd 2003 a 2007.

Mae’n aelod o dîm Perpignan a bu’n chwarae am gyfnod i Coventry.

Pan oedd yn 19 oed cafodd malaria a dywedwyd wrtho ar y pryd na fyddai byw am fwy na dwy flynedd.

Yr Hyfforddwr

Isitolo Maka

Cafodd Isitolo Maka ei eni yn Tonga ond symudodd i Seland Newydd pan oedd yn ifanc. Cynrychiolodd dîm y Crysau Duon bedair gwaith yn 1998 a bu’n aelod o rai o dimau mwyaf nodedig Seland Newydd.

Bu hefyd yn chwarae yn Siapan a Ffrainc. Cafodd ei benodi’n hyfforddwr y tîm cenedlaethol y llynedd ar ôl cyfnod yn gofalu am dîm dan 19 y wlad.

A wyddoch chi?

Mae chwaraewyr Tonga yn aml yn cael yr enw o fod yn euog o chwarae peryglus. Mewn gêm yn ystod taith tîm Cymru i’r wlad yn 1986, yn dilyn tacl uchel gan un o dîm Tonga, cafwyd ymladd mawr.

Yn y cinio ar ôl y gêm, pan ofynnwyd i Jonathan Davies ddweud gair yn y Gymraeg, fe ddisgrifiodd e dîm Tonga fel yr un mwyaf brwnt roedd e wedi chwarae yn ei erbyn erioed.

Mae’n debyg iddo gael cymeradwyaeth frwd gan gynrychiolwyr Tonga, oedd yn meddwl ei fod e’n canmol y tîm cartref!

Canllaw Cwpan Rygbi’r Byd 2011: Canada

Cyhoeddwyd Medi 8, 2011 gan Cymru.

Tagiau: cwpan rygbi'r byd


DTH Van Der Merwe (llun y Lolfa)
Mae Lynn Davies wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Seland Newydd a fydd yn dechrau yfory, sydd ar gael i’w brynu o
wefan y Lolfa.

Mae sawl chwaraewr barfog, Chabal-aidd yn sgwad Canada ac fe fyddwn nhw’n gobeithio ail greu llwyddiant Cwpanau Rygbi’r Byd 1991 a 1995…

O blith yr wyth tîm oedd yn gorfod chwarae gemau cymhwyso i gystadlu yn y rowndiau terfynol yn Seland Newydd, Canada oedd y cyntaf i sicrhau ei lle.

Maeddodd yr Unol Daleithiau ddwywaith ym mis Awst, 17-7 gartref a 22-18 oddi cartref, cyn colli 14-38 yn erbyn ail dîm Awstralia.

Mae yn y 14eg safle yn rhestr IRB, rhwng Ffiji a Japan.

Safle tebygol: Ennill un gêm yn y grŵp

Record

Bu Canada yn cystadlu ym mhob Cwpan y Byd ers y dechrau. Dim ond un waith y mae hi wedi cyrraedd rownd yr wyth olaf a hynny yn 1991 pan gollodd yn erbyn Ffrainc.

Yn 2007, am y tro cyntaf yn ei hanes yng Nghwpan y Byd, dychwelodd adref heb ennill un gêm.

Chwaraewr i’w wylio

DTH Van Der Merwe

Canolwr, cefnwr neu asgellwr pwerus 25 oed sy’n chwarae i Glasgow ers 2009. Cafodd ei eni yn Ne Affrica ond symudodd ei deulu i Ganada naw mlynedd yn ôl.

Bu ar daith â Chanada i Gymru yn 2006 a’r flwyddyn wedyn chwaraeodd ym mhob un o gêmau Canada yn rowndiau rhagbrofol Cwpan y Byd. Bu’n cynrychioli ei wlad ers chwe blynedd.

Yr Hyfforddwr

Kieran Crowley

Cafodd Kieran Crowley ei benodi yn 2008. Mae’n gyn-gefnwr i’r Crysau Duon a enillodd 19 cap ers ei ymddangosiad cyntaf yn 1987.

O 1998 i 2007 bu’n hyfforddi tîm taleithiol Taranaki ac yn 2007 ef oedd hyfforddwr tîm o dan 19 Seland Newydd pan enillon nhw Bencampwriaeth y Byd.

Roedd yn un o ddewiswyr y Crysau Duon 2002-03.

A wyddoch chi?

Gareth Rees, maswr a chefnwr i Ganada a chwaraeodd mewn pedwar Cwpan Byd rhwng 1987 ac 1997, oedd athro hanes a rygbi y Tywysog William yn Eton. Bu ei dad, Alan, a gafodd ei eni a’i fagu yng Nghymru, yn chwarae pêldroed i glwb Dinas Caerdydd.

Bu’n rhaid i dimau rygbi yng Nghanada gefnu ar yr Undeb gwreiddiol a sefydlwyd yn 1884 i hybu’r gêm yno oherwydd iddo ddechrau caniatáu rheolau newydd, fel taflu’r bêl ymlaen.

Maes o law fe drodd y gêm honno i fod yn debycach i bêl-droed Americanaidd gan gymryd yr enw Canadian Football.

Canllaw Cwpan Rygbi’r Byd 2011: Awstralia

Cyhoeddwyd Medi 7, 2011 gan Cymru.

Tagiau: cwpan rygbi'r byd


David Pocock (llun y Lolfa)
Mae Lynn Davies wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Seland Newydd a fydd yn dechrau yr wythnos nesaf, sydd ar gael i’w brynu o
wefan y Lolfa.

Awstralia yw un o’r ffefrynnau i ennill Cwpan Webb Ellis eleni – ac fe allen nhw wynebu’r Crysau Duon yn y rownd derfynol…

Bu’n cystadlu ym mhob Cwpan y Byd ers y gystadleuaeth gyntaf yn 1987 gan gael lle awtomatig yn y rowndiau terfynol bob tro.

Enillodd Awstralia bencampwriaeth y Tair Gwlad eleni, ond roedd De Affrica a Seland Newydd wedi gorffwyso rhai chwaraewyr yn eu herbyn.

Mae’n ail ar restr IRB ar hyn o bryd, a’r ffefryn ymysg nifer i fynd â hi eleni.

Safle tebygol: Y ffeinal

Record

Enillodd Awstralia Gwpan Webb Ellis ddwy waith, yn 1991 ac 1999. Cyrhaeddodd y rownd derfynol hefyd yn 2003 gan golli i Lloegr 20-17 ar ôl chwarae amser ychwanegol.

Yn wir, bu’r Saeson yn dipyn o fwgan iddi dros y blynyddoedd gan iddi golli iddyn nhw hefyd ddwy waith yn rownd yr wyth olaf, yn 1995 a 2007.

Ym mlwyddyn gyntaf y gystadleuaeth collodd i Ffrainc yn y rownd gynderfynol, ac yna i Gymru yn y gêm i benderfynu pwy fyddai’n gorffen yn y trydydd safle.

Chwaraewr i’w wylio

David Pocock

Mae’n frodor o Zimbabwe a symudodd i Awstralia yn 2002, pan oedd yn 14 oed. Disodlodd yr enwog George Smith yn rheng ôl y Wallabies yn 2009.

Mae ei gyflymder, a’i nerth yn ardal y dacl, bellach yn golygu ei fod yn un o’r blaenasgellwyr gorau ar y lefel ryngwladol.

Chwaraeodd i dîm bechgyn ysgol Awstralia ac ef oedd capten tîm Awstralia dan 20 oed ym Mhencampwriaeth Iau y Byd yn 2008.

Yr Hyfforddwr

Robbie Deans

Mae Robbie Deans yn frodor o Canterbury, Seland Newydd a chwaraeodd i’r Crysau Duon.

Bu’n hyfforddwr cynorthwyol gyda thîm Seland Newydd rhwng 2001 a 2003 ond gwnaeth ei enw ar y lefel daleithiol.

Mewn gyrfa a barodd am 11 mlynedd gyda’r Crusaders, ef yw’r hyfforddwr mwyaf llwyddiannus erioed yn hanes y Super League.

Cafodd ei benodi’n hyfforddwr y Wallabies yn 2007.

A wyddoch chi?

Yn Stadiwm ANZ Sydney, yn 2000, ar gyfer gornest rhwng Awstralia a Seland Newydd y cafwyd y dorf fwyaf erioed mewn gêm rygbi.

Daeth 109,874 o bobl ynghyd mewn gêm a ddisgrifiwyd fel yr un orau erioed, gyda’r Crysau Duon yn ennill 39-35.

Wrth guro Namibia 142-0 yng nghystadleuaeth 2003 sgoriodd Awstralia 22 cais, y nifer fwyaf erioed o geisiau a sgoriwyd mewn un gêm yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd.

Yn ystod taith i Brydain yn 1908 y cafodd tîm Awstralia y llysenw ‘The Wallabies’ am y tro cyntaf. Awgrymwyd ‘Y Cwningod’ fel llysenw posib i ddechrau ond cafodd ei wrthod gan nad oedd yr anifail hwnnw, yn wahanol i’r walabi, yn anifail cynhenid i Awstralia.

Canllaw Cwpan Rygbi’r Byd 2011: Unol Daleithiau America

Cyhoeddwyd Medi 7, 2011 gan Cymru.

Tagiau: cwpan rygbi'r byd


Takudzwa Ngwenya
Mae Lynn Davies wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Seland Newydd a fydd yn dechrau yr wythnos nesaf, sydd ar gael i’w brynu o
wefan y Lolfa.

Mae’r Unol Daleithiau wrth eu bodd â champ sy’n ymwneud â phel siâp wy – ond nid rygbi yw hwnnw, yn anffodus. Ond bydd gemau yn erbyn yr Eidal ag Iwerddon yn gyfle iddyn nhw adael eu marc ar y gystadleuaeth eleni.

Yn y gêmau cymhwyso ar gyfer Cwpan y Byd 2011 cafodd tîm UDA fuddugoliaeth yn erbyn Canada ond collodd un gêm yn ei herbyn hefyd.

Yn ogystal trechwyd Uruguay ddwy waith. Perfformiad cymysg a gafwyd ganddi yn ei gêmau yn ystod yr hydref diwethaf, a hithau’n maeddu Portiwgal ond yn colli i Georgia a thîm A yr Alban.

Safle tebygol: Ennill un gêm yn y grŵp

Record

Mae tîm UDA wedi cymryd rhan ym mhob Cwpan y Byd ers y dechrau ac eithrio’r un a gynhaliwyd yn 1995.

Er hynny, dim ond dwy fuddugoliaeth gafodd hi mewn 17 o gêmau rhagbrofol a hynny yn erbyn Siapan, yn 1987 ac eto yn 2003.

Ar hyn o bryd mae hi’n 18eg ar restr goreuon yr IRB ac yn gwneud enw iddi hi’i hun hefyd fel tîm saith bob ochr dawnus iawn.

Chwaraewr i’w wylio

Takudzwa Ngwenya

Asgellwr o Zimbabwe a aeth i Texas yn 18 oed.

Chwaraeodd i glwb Dallas am ychydig o flynyddoedd cyn cael cynnig i chwarae i Biarritz.

Daeth y gwahoddiad hwnnw yn sgil y cais cyfareddol a sgoriodd yn erbyn De Affrica yng Nghwpan y Byd 2007, pan aeth heibio i’r asgellwr Bryan Habana yn rhwydd.

Collodd UDA 64-15 yn y gêm honno ond cafodd y cais hwnnw ei ddewis yn gais gorau Cwpan y Byd 2007 ac yn gais gorau’r flwyddyn honno gan yr IRB.

Sgoriodd gais cofiadwy arall i Biarritz yn erbyn y Gweilch y llynedd pan aeth heibio i Shane Williams ar wib a rhedeg 80 metr i sgorio.

Enillodd ei gap cyntaf i’w wlad yn 2007 wedi iddo chwarae i dîm o dan 19 a thîm saith bob ochr UDA.

Yr Hyfforddwr

Eddie O’Sullivan

Ers 2009 bu Eddie O’Sullivan yn hyfforddi tîm UDA pan gymerodd le Scott Johnson a symudodd at dîm y Gweilch.

Cyn hynny cafodd lwyddiant mawr fel hyfforddwr Iwerddon rhwng 2001 a 2008, wedi iddo ddilyn Warren Gatland i’r swydd honno.

Bu’n hyfforddwr cynorthwyol gydag UDA yn 1997-8 ac yn Gyfarwyddwr Technegol Cenedlaethol, cyn symud i swydd hyfforddwr cynorthwyol gydag Iwerddon yn 1999.

Enillodd 3 Coron Driphlyg gydag Iwerddon yn 2004, 2006 a 2007.

A Wyddoch Chi?

Yn 1862, pan oedd rygbi’n trio ennill ei blwy yn y wlad, cafodd myfyrwyr Coleg Yale eu gwahardd rhag ei chwarae gan ei bod hi’n gêm ‘rhy dreisgar a pheryglus’!

Pan gollodd yr Eryrod i Awstralia, 55-19, yn rowndiau rhagbrofol Cwpan y Byd 1999, nhw oedd yr unig dîm i sgorio cais yn erbyn Awstralia, a aeth ymlaen i ennill y Cwpan, yn ystod yr holl gystadleuaeth.

Canllaw Cwpan Rygbi’r Byd 2011: Cymru

Cyhoeddwyd Medi 6, 2011 gan Cymru.

Tagiau: cwpan rygbi'r byd, rygbi cymru


Sam Warburton, Capten Cymru
Mae Lynn Davies wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Seland Newydd a fydd yn dechrau yr wythnos nesaf, sydd ar gael i’w brynu o
wefan y Lolfa.

Ar ôl siom 2007 fe fydd Cymru yn gobeithio cyrraedd rownd yr wyth olaf eleni er mwyn ad-ennill ei hunan barch – a chadw swydd yr hyfforddwr…

Er bod Cymru wedi methu mynd ymhellach na’r rowndiau rhagbrofol yng Nghwpan y Byd 2007, roedd y ffaith ei bod wedi gorffen yn y tri cyntaf yn ei grŵp ar ddiwedd y gêmau hynny yn golygu y byddai’n cael lle awtomatig yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd 2011.

Er hynny, nid yw’r cyfnod yn arwain at Gwpan y Byd wedi bod yn llwyddiannus iawn. Yng ngêmau’r hydref yn 2010 collodd ei gêmau yn erbyn Seland Newydd, De Affrica ac Awstralia gan lwyddo i gael gêm gyfartal yn erbyn Ffiji.

Ym Mhencampwriaeth y Chwe Gwlad cafwyd perfformiad cymysg gan Gymru a hithau’n fuddugol yn erbyn yr Alban, yr Eidal ac Iwerddon.

Roedd gwell i ddod fis diwethaf wrth i Cymru faeddu Lloegr a’r Ariannin yn Stadiwm y Mileniwm.

Ar hyn o bryd mae Cymru’n 6ed ar restr yr IRB. Ers sefydlu’r rhestr honno yn 2003, yr uchaf mae Cymru wedi’i gyrraedd yw’r 4ydd safle ar ddechrau 2009.

Ei safle isaf erioed oedd 10fed, yn dilyn Cwpan y Byd 2007.

Safle tebygol: Cyrraedd rownd yr wyth olaf

Y Record

Ymddangosodd Cymru ym mhob Cwpan y Byd ers y dechrau yn 1987.

Yr adeg honno enillodd ei thair gêm ragbrofol a churo Lloegr yn rownd yr wyth olaf.

Wedi iddi golli i’r Crysau Duon yn y rownd gynderfynol, aeth ymlaen i guro Awstralia yn y gêm oedd yn pennu’r trydydd a’r pedwerydd safle.

Yn 1991 a 1995 methodd Cymru fynd ymhellach na’r rowndiau rhagbrofol, gan ennill un gêm yn unig yn y naill gystadleuaeth a’r llall.

Gwnaeth yn well yn y ddau Gwpan Byd dilynol gan golli yn y rownd gogynderfynol yn 1999 (a hithau wedi gorffen ar frig ei grŵp) ac yn 2003.

Yn 2007 bu’n rhaid iddi adael y gystadleuaeth ar ôl gorffen yn y trydydd safle yn ei grŵp, a hithau wedi colli yn erbyn Ffiji ac Awstralia.

Chwaraewr i’w wylio

Sam Warburton

Heb amheuaeth, y blaenasgellwr agored hwn, sydd ddim ond yn 22 oed, oedd chwaraewr gorau Cymru yn ystod tymor 2010-11.

Cynrychiolodd Gymru am y tro cyntaf yn erbyn tîm Unol Daleithiau America ym mis Mehefin 2009. Cyn hynny bu’n gapten ar dîm dan 20 ei wlad.

Pan oedd yn ifanc bu’n chwarae ochr yn ochr â Gareth Bale yn nhîm pêl-droed Ysgol Uwchradd yr Eglwys Newydd a chafodd gyfle i wneud gyrfa iddo’i hunan yn y gamp honno.

Ond rygbi a enillodd y dydd ac ers ei lencyndod bu’n aelod o glwb Gleision Caerdydd.

Yr Hyfforddwr

Warren Gatland

Mae Warren Gatland yn 47 oed ac yn frodor o Hamilton, Seland Newydd.

Chwaraeodd 140 o weithiau fel bachwr i dîm Waikato rhwng 1988 ac 1994, ac yntau’n gapten ar y tîm am y rhan fwyaf o’r cyfnod hwnnw.

Roedd yn dîm llwyddiannus iawn a faeddodd yn ei dro dîm Cymru, y Llewod, Canada, yr Ariannin, Awstralia a Gorllewin Samoa tra oedd Gatland yn aelod ohono.

Enillodd hefyd 17 o gapiau dros y Crysau Duon.

Ar ôl gorffen chwarae treuliodd ychydig o amser yn hyfforddi yn Iwerddon a Lloegr cyn mynd yn Gyfarwyddwr Rygbi ar dîm Connacht yn 1996.

Cafodd dipyn o lwyddiant yno ac, o ganlyniad, ar ôl dwy flynedd, cafodd ei benodi’n hyfforddwr tîm Iwerddon.

Yn 2001 penderfynodd Undeb Rygbi Iwerddon beidio ag adnewyddu ei gytundeb. Siomedig at ei gilydd oedd perfformiad y tîm cenedlaethol o dan ei arweiniad, gan ennill 18 buddugoliaeth yn unig mewn 38 o gêmau.

Ond rhwng 2002 a 2005 cafodd Gatland gyfnod eithriadol o lwyddiannus fel hyfforddwr a chyfarwyddwr rygbi tîm Wasps.

Yn 2002, 2003 a 2004, nhw oedd pencampwyr Uwch-gynghrair Lloegr ac yn 2004 hefyd, nhw gipiodd Gwpan Heineken.

Ar ôl dychwelyd am gyfnod i hyfforddi yn Seland Newydd, cafodd ei benodi’n hyfforddwr tîm Cymru ym mis Rhagfyr 2007.

A wyddoch chi?

Yn 1905 pan gododd torf o 47,000 ym Mharc yr Arfau i ganu ‘Hen Wlad fy Nhadau’ fel ymateb i’r haka roedd y Crysau Duon newydd ei berfformio, dyna oedd y tro cyntaf erioed i anthem genedlaethol gael ei chanu cyn unrhyw achlysur yn y byd chwaraeon.

Canllaw Cwpan Rygbi’r Byd 2011: Samoa

Cyhoeddwyd Medi 6, 2011 gan Cymru.

Tagiau: Cwpan Rygbi’r Byd


Alesana Tuilagi
Mae Lynn Davies wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Seland Newydd a fydd yn dechrau yr wythnos nesaf, sydd ar gael i’w brynu o
wefan y Lolfa.

Ar ôl maeddu Cymru yng Nghwpan Rygbi’r Byd 1991 a 1999 bydd Samoa yn gobeithio ail greu’r gamp eleni er mwyn ennill lle yn rownd yr wyth olaf…

Yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd 2007 dim ond un gêm a enillodd Samoa, felly bu’n rhaid iddi chwarae dwy gêm ragbrofol yn erbyn Papua Gini Newydd cyn cymhwyso ar gyfer Cwpan y Byd 2011 fel cynrychiolydd Oceania.

Enillwyd y ddwy gêm honno’n hawdd iawn.

Maeddodd Awstralia 32-23 oddi cartref yn Sydney ym mis Gorffennaf, gan awgrymu y bydd y tîm yn un i’w hofni yng Ngwpan Rygbi’r Byd.

Safle tebygol: Enill dwy gêm yn y grŵp

Y Record

Ymddangosodd Samoa yn y rowndiau terfynol bob tro ers 1991 ac yn y flwyddyn honno ac yn 1995 cyrhaeddodd rownd yr wyth olaf.

Yn 1991 maeddodd dîm Cymru yn y gêmau grŵp ac eto yn 1999.

Ar ei thaith i Brydain yn ystod tymor 2010-11 chwaraeodd yn erbyn Iwerddon, Lloegr a’r Alban. Collodd Samoa bob gêm ond bu’n frwydr ddigon caled rhyngddi a’r tri thîm arall.

Chwaraewr i’w wylio

Alesana Tuilagi

Asgellwr mawr, cryf (6’1’’ ac yn pwyso dros 18 stôn) a fu’n chwarae i Gaerlŷr ers 2004. Mae’n

un o chwe brawd a fu’n cynrychioli Teigrod Caerlŷr.

Cafodd ei eni yn Samoa a bu’n chwarae dros ei wlad ers 2002. Roedd yn aelod o’r tîm a chwaraeodd yng Nghwpan y Byd yn 2007.

Yr Hyfforddwr

Fuimaono Titimaea Tafua

Yn 2009 penodwyd Fuimaono Titimaea Tafua yn hyfforddwr y tîm rygbi cenedlaethol. Cyn hynny bu’n hyfforddi tîm saith bob ochr y wlad.

Ef oedd capten y tîm cyntaf erioed o Samoa i chwarae yng Nghymru pan chwaraeodd hi ar Barc yr Arfau yn 1988.

A Wyddoch Chi?

Bydd Samoa yn perfformio hen ddawns ryfel o’r enw siva-tau cyn pob gêm a gelwir y tîm weithiau yn Manu Samoa, ar ôl un o ryfelwyr enwoca’r wlad o’r oesoedd cynt.

Tan iddi gael ei hannibyniaeth yn 1962 câi Samoa ei rheoli gan Seland Newydd a bu cysylltiad agos rhwng y ddwy wlad.

Byddai nifer fawr o frodorion Samoa yn mudo’n rheolaidd i Seland Newydd yn ystod y ganrif ddiwethaf.

Dros y blynyddoedd bu llawer o chwaraewyr o dras Samoaidd yn chwarae i’r Crysau Duon, fel Bryan Williams, Michael Jones a Tana Umaga.

Penderfynodd rhai fel Pat Lam a Frank Bunce chwarae i Samoa wedi i’w gyrfa gyda thîm Seland Newydd orffen.  Nid yw rheolau yr IRB yn caniatáu hynny bellach.

Bu rhai a gafodd eu geni yn Samoa yn cynrychioli’r Crysau Duon, er enghraifft Jerry Collins, Mils Muliaina, ac Inga Tuigamala a ddewisodd chwarae i Samoa yn ddiweddarach.

Canllaw Cwpan Rygbi’r Byd 2011: Georgia

Cyhoeddwyd Medi 5, 2011 gan Cymru.

Tagiau: Cwpan Rygbi’r Byd


Akvsenti Giorgadze
Mae Lynn Davies wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Seland Newydd a fydd yn dechrau yr wythnos nesaf, sydd ar gael i’w brynu o
wefan y Lolfa.

Ar ôl dod yn agos yn erbyn Iwerddon yn 2007 bydd Georgia yn gobeithio gadael eu marc ar grŵp cystadleuol eleni…

Mae Georgia ymhlith timau prif wledydd Ewrop nad y’n nhw’n chwarae ym Mhencampwriaeth y Chwe Gwlad.

Felly, yn ystod y tair blynedd diwethaf roedd yn rhaid iddi chwarae nifer o gêmau cymhwyso er mwyn ceisio cyrraedd rowndiau terfynol Cwpan y Byd yn Seland Newydd.

Fe fu’n llwyddiannus iawn yn y gêmau hynny yn erbyn Sbaen, Rwsia, Rwmania, Portiwgal a’r Almaen. Un gêm yn unig a gollodd allan o’r deg, a gorffennodd ar frig yr adran.

Safle tebygol: Ennill un gêm yn y grŵp

Record

Cyrhaeddodd Georgia rowndiau terfynol Cwpan y Byd am y tro cyntaf yn 2003. Bryd hynny, collodd bob

un o’r pedair gêm, yn erbyn Lloegr, Samoa, De Affrica ac Iwerddon.

Yn 2007 fe wnaeth well argraff o lawer. Er mai un gêm yn unig a enillwyd ganddi (curo Namibia 30-0), cafodd y byd rygbi ei syfrdanu gan ei pherfformiad yn erbyn Iwerddon.

Gyda 25 munud i fynd roedd hi ar y blaen yn y gêm honno ond daeth Iwerddon yn ôl i gipio’r fuddugoliaeth 14-10.

Cael a chael oedd hi gan y bu Georgia’n pwyso’n drwm yn ddwfn yn nhiriogaeth tîm Iwerddon tan y chwiban olaf.

Georgia ar hyn o bryd sy’n dal Cwpan Gwledydd Ewrop (y rhai nad y’n nhw’n chwarae yn y Chwe Gwlad), cwpan y mae hi wedi ei ennill dair gwaith ers 2000.

Chwaraewr i’w wylio

Akvsenti Giorgadze

Cafodd ei gap cyntaf fel bachwr yn 1996 ac erbyn hyn mae wedi chwarae 58 o weithiau dros ei wlad.

Ers 2005 bu’n chwarae i Castres yng nghynghrair Ffrainc a chyn hynny i Rovigo yn yr Eidal. Mae’n 34 oed.

Yr Hyfforddwr

Richie Dixon

Penodwyd Richie Dixon yn hyfforddwr yn haf 2010. Bu’n hyfforddi tîm yr Alban am ddwy flynedd ond cafodd ei ddiswyddo ar ôl iddyn nhw golli 25-21 yn erbyn yr Eidal ym mis Ionawr 1998.

Wedi hynny bu’n hyfforddi tîm Glasgow am gyfnod ac yna bu’n gweithio i’r IRB.

Yr Hanes

Ffurfiwyd Undeb Rygbi Georgia yn 1964 ond am ryw 25 mlynedd bu’n rhan o Ffederasiwn Rygbi Rwsia.

Yn 1991 cafodd Georgia ei hannibyniaeth oddi wrth Rwsia ac yn 1992 daeth yn aelod o’r Bwrdd Rygbi Rhyngwladol (yr IRB).

Erbyn hyn mae rygbi yn un o’r chwaraeon mwyaf poblogaidd yn y wlad, yn fwy poblogaidd na phêl-droed.

Mae 4,100 o chwaraewyr rygbi a 25 o glybiau wedi’u cofrestru gyda Ffederasiwn Georgia. O’r dyddiau cynnar bu gan y wlad gysylltiadau rygbi agos â Ffrainc ac mae mwyafrif o’r tîm rhyngwladol yn chwarae i dimau o’r wlad honno.

Pan gynhaliwyd Cwpan y Byd yn 2007 roedd 75 o brif chwaraewyr Georgia yn chwarae yn Ffrainc.

Canllaw Cwpan Rygbi’r Byd 2011: Lloegr

Cyhoeddwyd Medi 5, 2011 gan Cymru.

Tagiau: Cwpan Rygbi’r Byd


Ben Foden (llun y Lolfa)
Mae Lynn Davies wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Seland Newydd a fydd yn dechrau yr wythnos nesaf, sydd ar gael i’w brynu o
wefan y Lolfa.

Bydd Lloegr yn gobeithio ail greu camp y dau Gwpan y Byd ddiwethaf a chyrraedd y rownd derfynol. Os ydyn nhw’n cyrraedd brig eu grŵp mae Ffrainc ac Awstralia yn debygol y sefyll yn eu ffordd..

Mae gan Loegr le awtomatig yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd yn Seland Newydd. Mae rhai beirniaid o’r farn y bydd y tîm yn gwneud yn dda iawn yn y gystadleuaeth ac, yn sicr, hi yw’r gryfaf o wledydd Prydain.

Enillodd Lloegr bencampwriaeth y Chwe Gwlad eleni ac mae gobeithion y tîm ar gyfer Cwpan y Byd yn uchel.

Collodd yn erbyn Cymru 19-9 cyn dechrau’r gystadleuaeth, ond maeddodd Iwerddon yn weddol gyfforddus yn Lansdowne Road, gan sicrhau buddugoliaeth 9-20.

Safle tebygol: Rownd yr wyth olaf

Record

Mae record Lloegr yng Nghwpan y Byd, ers ei sefydlu yn 1987, yn un trawiadol iawn.

Cyrhaeddodd y rownd derfynol dair gwaith, yn 1991, 2003 a 2007. Enillodd y Cwpan yn 2003 gan guro Awstralia 20-17, gyda Jonny Wilkinson yn cicio gôl adlam i gipio’r cwpan ar ôl gêm gofiadwy.

Collodd Lloegr yn y rownd gynderfynol yn 1995, ac yn y chwarteri yn 1987 (yn erbyn Cymru) ac yn 1999 (yn erbyn De Affrica).

Chwaraewr i’w wylio

Ben Foden

Mae’r chwaraewr 25 oed hwn yn aelod o glwb Northampton. Mae’n amryddawn ac enillodd ei dri chap cyntaf dros ei wlad mewn tri safle gwahanol, fel mewnwr, asgellwr a chefnwr.

Bellach mae wedi ymsefydlu yn safle’r cefnwr ond oherwydd ei ddoniau amrywiol bydd yn gaffaeliad mawr yn ystod Cwpan y Byd.

Cynrychiolodd ei wlad o dan 16, 19 a 21 cyn ennill ei gap cyntaf i Loegr yn erbyn yr Eidal yn Chwefror 2009.

Mae ganddo’r llysenw Pops am iddo golli sesiwn ymarfer â chlwb Sale unwaith er mwyn cymryd rhan mewn gwrandawiad ar gyfer y gyfres deledu Pop Idol.

Yr Hyfforddwr

Martin Johnson

Cafodd Martin Johnson yrfa ddisglair yn yr ail reng gyda chlwb Caerlŷr a Lloegr. Enillodd 84 o gapiau dros ei wlad ac ef oedd capten Lloegr pan enillodd hi Gwpan y Byd yn 2003.

Cyn cael ei ddewis yn rheolwr tîm Lloegr yn 2008 doedd ganddo ddim profiad fel hyfforddwr ac yn ystod

ei ddau dymor cyntaf cafodd y tîm ganlyniadau cymysg.

A wyddoch chi?

Lloegr yw’r unig dîm i ymddangos yn ffeinal Cwpan y Byd ar ôl colli gêm yn rowndiau rhagbrofol y gystadleuaeth. Digwyddodd hynny ddwy waith, yn 1991 a 2007.

Mike Catt o Loegr yw’r chwaraewr hynaf i ymddangos mewn rownd derfynol yng Nghwpan y Byd, a hynny yn 2007 pan oedd yn 36 mlwydd a 33 diwrnod oed.

Cynrychiolodd Martin Johnson, rheolwr Lloegr, dîm Seland Newydd dan 21 oed yn 1990.