RSS

Golwg360

MwyCau 
Llinos Dafydd

Llinos Dafydd

Un sydd ddim yn Cyw-ilyddio

Cyhoeddwyd Ionawr 5, 2011 gan .

Tagiau: S4/C

Dros y dyddiau diwetha’, mae rhai wedi bod yn beirniadu S4C am ddangos hysbysebion yn ystod gwasanaeth plant Cyw. Mae Llinos Dafydd, un o newyddiadurwyr Golwg, yn mynd yn erbyn y llif…

Mae yna fore-godwr yn tŷ ni – wel dwy i ddweud y gwir, ond mae’r un ifanca’ yn rhy fach i leisio’i barn bach 4 mis oed. Mae’r un fach benfelen arall, sydd bron yn bedair mlwydd oed yn ddigon tebol o ddweud ei dweud, ac mae hi’n hoffi dechrau ei diwrnod gyda’i ffrind, Cyw.

Am 7.45 y bore pan dw innau’n trio hel popeth ynghŷd ar gyfer y diwrnod, rhaid dweud fy mod i’n fwy na pharod i estyn y peiriant pwdryn i fy merch hynaf er mwyn iddi gael ei ffics dyddiol o gartŵns Cymraeg. Sam Tân ac Igam Ogam ydy’r ffefrynnau, gyda llaw. A dw innau’n cael llonydd i glatsho bant gyda sortio dillad, gwneud y pecynnau bwyd, ac ambell waith gaf i eiliad i gribo fy ngwallt hyd yn oed, cyn gorfod gadael y tŷ am 8 er mwyn mynd a’r plant at y warchodwraig, yna anelu trwyn y car tuag at Llambed i wneud diwrnod o waith.

Ond daeth cri bore ddoe – “Fi mo’yn Cyw!” – roedd hi’n ddiwedd y byd. Pan edrychais i ar y teledu, roedd hysbyseb bwyd cath ar y sgrin, ac yn amlwg doedd hynny ddim yn plesio fy merch fach, a oedd yn disgwyl helyntion a helbulon trigolion Pontypandy.

Dw i wedi clywed sawl un yn achwyn bod S4C wedi dechrau dangos hysbysebion yn ystod gwasanaeth dyddiol Cyw – ac mae’n siŵr y bydden i’n un o’r rheini pe bawn i’n gweld hysbysebion teganau a siocledi.

Ond mae’r holl hysbysebion dw i wedi eu gweld wedi eu hanelu at oedolion – boed yn ryw siampŵ neu’i gilydd, yn fwyd ci neu’n bapur tŷ bach. A beth sy’n bod gyda hynny?

Os ydy e’n ffordd i S4C i wneud arian, gan sicrhau dyfodol i’r sianel, wel fel mam, dw i’n ddigon hapus bod y rhain yn ymddangos – cyn belled eu bod nhw ddim yn dangos rhai sydd wedi’u hanelu’n uniongyrchol at blant bach.

Mae hysbysebion yn amlwg yn dod ag arian i mewn, felly gosodaf bluen yn het S4C – ond yn amlwg, nid pluen oddi ar adenydd Cyw, achos dw i ddim eisie ei gweld hi’n glanio ar y ford fwyd fel ein cinio dydd Sul.

Yr hen hwch yn bygwth siopau llyfrau

Cyhoeddwyd Ebrill 2, 2010 gan .

Tagiau: Celfyddydau, Yr Economi

Llinos Dafydd, gohebydd gyda chylchgrawn Golwg, sy’n poeni am ddyfodol siopau llyfrau bychain Cymru …

Gyda phrynu ein llên dros y wê mor gyfleus y dyddiau yma, mae’n ddigon hawdd i golli nabod ar ein siopau llyfrau ni.

Un glic, ac mae gyda chi’r nofel yna ry’ch chi’n ysu am ei darllen yn eich basged siopa.

Efallai fy mod i’n euog am wneud hyn o dro i dro – ond rhanfwya’ o’r amser dw i’n mynd i’r siop leol, am fy mod i eisiau busnesa a gweld beth yw barn y siopwr am y nofel diweddara’ sydd wedi cyrraedd y silffoedd.

Mae newyddion heddiw bod perchennog Siop y Morfa yn y Rhyl yn rhoi’r gorau iddi yn un trist iawn.

Ond gyda siopau bychain fel hyn yn cystadlu gydag archfarchnadoedd mawrion pan mae’n dod at lyfrau a chrynoddisgiau, does dim gobaith.

Mae’n dda i weld y farchnad yn ehangu, a bod y cynnyrch yn cael ei werthu yn y siopa mawr – ond nid ar draul cau siopau sydd wedi bod wrthi ers blynyddoedd.

Peth braf yw medru cerdded mewn i siop llawn o lyfrau, cael wyneb cyfarwydd yno i gynnig arbenigedd neu farn ar lyfr.

Dy’ch chi ddim cweit yn cael y cyffyrddiad personol yna mewn archfarchnad.

Efallai bod eich Tesco neu eich Sainsbury’s yn fwy sgleiniog, a glan gloyw – ond mae yna hud yn perthyn i’r silffoedd pren, y sbec o ddwst, a’r rhesi di-ri o lyfrau yn y siopau bychain. Mae fel mynd i fyd arall.

Dw i ddim yn gwybod beth yw’r ateb go iawn – dim ond annog pawb i siopa’n eu siop lyfrau lleol.

Ond efallai, yn hytrach na gweld y we fel hen fwci, byddai modd i’r siopau hynny droi mwy at y rhyngrwyd, a chynnig gwasanaeth cludo i’w cwsmeriaid trwy greu wefannau deiniadol; neu drefnu mwy o ddigwyddiadau a fyddai’n denu’r werin datws i gamu i’w siopau.

A dw i’n gwybod o brofiad bod plant yn hoffi ymgartrefu mewn cwtsh bach i ddarllen y trysorau diweddara’.

Byddai’n braf gweld ardaloedd fel hyn ym mhob siop lyfrau, lle all y plant pigo llyfr i’w ddarllen, a physgota am ragor – gan obeithio y bydd y rhieni yn estyn am eu cardiau credit i dalu am lyfrau iddyn nhw a’u plant.

Gyda siopau llyfrau fel Siop y Morfa yn cau glep, mae rhan o’n hanes a’n diwylliant ni’n cael ei golli.

Dw i’n gobeithio na fydd yr un hwch yn bygwth mynd drwy siopau llyfrau gweddill y wlad.

Oes angen mynd i Brifysgol?

Cyhoeddwyd Awst 26, 2009 gan .

Tagiau: Addysg

Mae’n gyfnod o orfoledd i glwstwr o bobol ifanc, ac eraill yn pendroni ynglŷn â mynd i’r coleg neu beidio.  Mae’n gallu bod yn straen, yn ôl Llinos Dafydd, gohebydd cyffredinol i Golwg, sy’n parhau i astudio ym Mhrifysgol Bywyd. Dyma hi i fwrw’i bol …

Fory, bydd miloedd o ddisgyblion yn clywed eu canlyniadau TGAU, ac yn gorfod penderfynu a ydyn nhw am aros yn yr ysgol i wneud Lefel A neu gamu i’r byd gwaith.

Dyw’r penderfyniad ddim mor hawdd ac y bu, hyd yn oed i’r swots mwya’ serennog. Gyda chymaint yn cysgodi rhag y dirwasgiad dan doeon prifysgolion does dim gwarant y bydd eich Lefelau A yn ddigonol i sicrhau lle bellach.

Hefyd, o’r flwyddyn nesaf ymlaen, mae’n debyg y bydd y Lefelau A yn anoddach, ac yn gofyn am atebion fwy dadansoddol.

Gall hynny arwain at lai o lwyddiant Lefel A – a straen ychwanegol i ddisgyblion i gyrraedd yr A* newydd fydd yn cael ei gyflwyno, gyda’r nod o ddangos y gwahaniaeth rhwng y disgyblion disgleiriaf a’r gweddill.

Mae gofyn i ddisgyblion neidio drwy gylchoedd uwch ac uwch bob blwyddyn, ond wrth i’r canlyniadau wella mae llai o barch tuag at Lefel A bob blwyddyn hefyd.

Wneith y ‘swots’ oroesi, fwy na thebyg, ond beth am y rhai sy’n crafu’r C neu sy’n brwydro am y B angenrheidiol?

Yn yr hinsawdd economaidd sydd ohoni, â theuluoedd yn meddwl am ffyrdd i arbed arian, bydd llai hefyd yn barod i gasglu dyled o tua £5,000 am bob blwyddyn y bydden nhw’n eu cael yn y coleg.

Gyda mwy a mwy yn mynd i’r brifysgol mae llai o llai o sylwedd i’r cyrsiau sy’n cael eu cynnig, ac mae nifer o’r myfyrwyr sy’n gadael yn wynebu tipyn o Catch-22 – bod angen profiad i gael swydd, ond does dim modd ennill profiad heb swydd.

Gyda’r holl gymylau yma dros eu pennau, mae’n debyg y bydd nifer sy’n cael eu graddau TGAU yfory yn penderfynu mentro i’r byd mawr heb radd y tu ôl i’w henwau.

Mae’n sicr y bydden nhw wedi magu’r un faint o brofiad gwaith mewn pum mlynedd o lafur nac mewn dwy o gwblhau arholiadau Lefel A, a thair wedyn o ddiota.

Trwy wneud pethau ar liwt eu hunain, neu drwy hyfforddiant gan gyflogwyr, byddai modd llwyddo’n well yn yr ysgol brofiad, a dod allan ohoni’n gyfoethocach o lawer – hyd yn oed os wneith e’ gymryd amser.

Ara’ bach mae dal iâr, medden nhw, ac yn sicr does dim angen addysg Prifysgol i gyflawni hynny.

Hen bryd taclo anhwylderau bwyta

Cyhoeddwyd Gorffennaf 10, 2009 gan .

Tagiau: Iechyd

Cyhoeddwyd heddiw y bydd meddygon arbenigol yn cael eu penodi er mwyn gwella’r gwasanaeth i bobol gydag anhwylderau bwyta yng Nghymru. Dyma sylw gan Llinos Dafydd, gohebydd cyffredinol cylchgrawn Golwg…

Mae yna rywbeth yn digwydd i geisio taclo anhwylderau bwyta yng Nghymru, o’r diwedd. Mae e’ wedi bod yn salwch cudd ers gormod o amser, felly dw i, fel un a wnaeth ddiodde’ o anorecsia fy hun, yn estyn fy mreichiau i gofleidio’r cynllun newydd.

O fy mhrofiad i, dydy meddygon teulu ddim cweit yn deall y salwch yn iawn – a phan rydych chi’n diodde’ o anhwylderau bwyta, mae hynny’n arwain at broblemau dyfnach, meddyliol. Yn sgil hynny, rydych chi’n medru twyllo pobol – a digon hawdd, felly, yw darbwyllo’r doctoriaid, eich bod yn hollol iach.

O dan y cynllun newydd, bydd dau dîm – un yn y gogledd a’r llall yn y de – yn gweithio gyda meddygon teulu, gwasanaethau cymdeithasol a gwasanaethau iechyd meddwl.

Byddan nhw wedyn, gobeithio, yn adnabod yr holl driciau ymhlith y rhai sy’n dioddef – y twyllo a’r sicrhau cyson nad oes yna broblem o gwbwl.

Gobeithio y bydd hyn yn medru cynnig gwellhad i gymaint o bobol â phosib sy’n brwydro drwy afeichydon bwyta . Mae rhai’n llwyddo i guro’r afiechyd, ac eraill yn dirywio dan y straen, a rhai’n marw.

Mae mor bwysig i gael yr arbenigedd yma ar stepen ein drws, yn lle gorfod teithio i Loegr. Mae mwy a mwy yn diodde’, ac mae’n fath o broblem sydd wastad yn mynd i fod yno – hyd yn oed os ydy rhywun wedi ei goncro. Mae e’ yno’n llechu – a daw yn ôl i frathu dioddefwyr dro ar ôl tro.

Hen bryd yw sicrhau nad yw anorecsia a bwlimia yn ennill y dydd.