RSS

Golwg360

MwyCau 
Gwyn Jenkins

Gwyn Jenkins

De Affrica – Cartref y Bencampwriaeth

Cyhoeddwyd Mehefin 11, 2010 gan .

Tagiau: Cwpan y Byd 2010, Pêl-droed

Mae Gwyn Jenkins wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Ne Affrica fis nesaf, sydd ar gael i’w brynu o wefan y Lolfa.

De Affrica sy’n cynnal y gwpan eleni ac yn chwarae yn y gêm gyntaf yn erbyn Mecsico ar ddechrau’r gystadleuaeth heddiw.


Y Wlad

Poblogaeth: 49 miliwn

Prif ieithoedd: Afrikaans, Saesneg a naw iaith frodorol

Prifddinas: Pretoria

Arweinydd: yr Arlywydd Jacob Zuma

Llysenw: Bafana Bafana

Yr Hyfforddwr

Carlos Alberto Parreira:

Bydd y Brasiliad Parreira yn hyfforddwr yng nghystadleuaeth Cwpan y Byd am y chweched tro yn 2010. Ef oedd hyfforddwr Brasil pan enillwyd y Gwpan yn 1994 a bu hefyd yn hyfforddi tair gwlad o’r Dwyrain Canol.

Y Daith

Gan fod De Affrica yn cynnal y gystadleuaeth yn 2010, clustnodwyd lle i’r wlad yn y rowndiau terfynol heb fod angen cystadlu yn y rowndiau rhagbrofol.

Y Record

Gwaharddwyd De Affrica rhag cystadlu yng Nghwpan y Byd am flynyddoedd maith oherwydd polisi hiliol y wladwriaeth. 1998 oedd y flwyddyn gyntaf i’r wlad gyrraedd y rowndiau terfynol ond methwyd â mynd heibio’r rownd gyntaf ac ni welwyd gwelliant yn y canlyniadau yng Nghwpan y Byd 2002.

Sêr o’r Gorffennol

Lucas Radebe:

Amddiffynnwr gwydn a chapten ei wlad, daeth Radebe’n adnabyddus am ei berfformiadau dros Leeds United mewn cyfnod llewyrchus i’r clwb yn ystod yr 1990au.

Kaizer Motaung:

Oherwydd cyfyngiadau polisïau hiliol apartheid yn Ne Affrica, mudodd llawer o bêl-droedwyr talentog i wledydd eraill, fel Steve Mokone a chwaraeodd i Gaerdydd yn 1959. Un o’r rhai enwocaf oedd Kaiser Motaung a ddenwyd i chwarae i’r Atlanta Chiefs yn yr Unol Daleithiau yn 1968 gan reolwr y clwb ar y pryd, y Cymro Phil Woosnam. Wedi dwy flynedd lwyddiannus, dychwelodd Motaung i Dde Affrica a sefydlu clwb newydd o’r enw Kaiser Chiefs. Bellach dyma’r clwb â’r gefnogaeth orau yn y wlad.

Gwyliwch Rhain

Tsepo Masilela:

Mae’r cefnwr chwith cyflym hwn yn chwarae i bencampwyr Israel, Maccabi Haifa. Mae’n hoff o gynorthwyo’r blaenwyr gyda’i ymosodiadau ar hyd yr asgell.

Siboniso Gaxa:

Mae’n debyg fod gan glybiau mawr yr Eidal ddiddordeb mewn arwyddo’r cefnwr de talentog hwn sydd ar hyn o bryd yn chwarae i’r clwb â’r enw melodaidd Mamelodi Sundowns.

Y Seren

Steven Pienaar:

Enwebwyd Pienaar yn chwaraewr y Flwyddyn yn Ne Affrica yn 2009 a bydd ei sgiliau creadigol a’i agwedd ddiflino yn hollbwysig i lwyddiant y tîm. Mae’r ‘mighty peanut’ yn ffefryn gyda chefnogwyr Everton, gan chwarae’n effeithiol ar y ddwy asgell neu yng nghanol y cae.

Brasil – y Ffefrynnau

Cyhoeddwyd Mehefin 10, 2010 gan .

Tagiau: Cwpan y Byd 2010, Pêl-droed

Mae Gwyn Jenkins wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Ne Affrica fis nesaf, sydd ar gael i’w brynu o wefan y Lolfa.

Brasil yw’r ffefrynnau i ennill chweched Cwpan y Byd eleni. Mae ganddyn nhw lu o chwaraewyr talentog ond mae rhai yn gwneud nad ydyn nhw mor beryg wrth ymosod ag oedden nhw.

Y Wlad

Poblogaeth: 192 miliwn

Prif iaith: Portiwgaleg

Prifddinas: Brasilia

Arweinydd: yr Arlywydd Luiz Inácio Lula da Silva

Llysenw: Verde-Amarela (gwyrdd a melyn)

Yr Hyfforddwr

Dunga:

Enillodd Dunga 96 o gapiau dros ei wlad ac ef oedd y capten pan enillwyd Cwpan y Byd yn 1994. Fel chwaraewr canol cae cydnerth, nid oedd yn brin o feirniaid a ffafriai chwarae mwy creadigol a phert, ond gwerthfawrogwyd ei ddycnwch a’i daclo cadarn a roddodd gyfle i bêl-droedwyr mwy talentog i arddangos eu doniau. Penodwyd ef yn rheolwr yn 2006 ac mae wedi datblygu patrwm o chwarae gyda dau chwaraewr, Gilberto Silva a Melo fel arfer, yn flanced o flaen yr amddiffyn, gan ganiatáu’r rhyddid i Kaká ac eraill i ymosod yn ddilyffethair.

Y Daith

Yn ôl ei harfer, enillodd Brasil Grãp De America ond nid heb ambell i berfformiad siomedig, yn arbennig yn erbyn Bolifia a Paraguay.

Y Record

Brasil yw’r wlad â’r record orau yng nghystadleuaeth Cwpan y Byd. Enillwyd y Gwpan bum gwaith (1958, 1962, 1970, 1994, 2002), gan gyffroi’r torfeydd gyda chwarae ymosodol celfydd.

Sêr o’r Gorffennol

Pelé:

Pelé oedd y pêl-droediwr gorau erioed yn ôl y gwybodusion. Yn ddwy ar bymtheg oed, sgoriodd ei gôl gyntaf dros ei wlad yn erbyn Cymru yng Nghwpan y Byd 1958, hatric yn erbyn Ffrainc yn y rownd gynderfynol, a dwy yn y rownd derfynol yn erbyn Sweden. Yn 1970 sgoriodd goliau cofiadwy wrth i Brasil gipio’r Gwpan am y trydydd tro. Roedd ei reolaeth dros y bêl, ei gryfder naturiol a’i ergydion nerthol yn ddiarhebol. Sgoriodd 77 gôl mewn 92 gêm dros ei wlad a chyfanswm o 626 gôl yn ei yrfa.

Ronaldo:

Ronaldo sydd wedi sgorio’r nifer uchaf o goliau (15) yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd erioed. Cafodd y blaenwr tal a chryf gyfnodau anodd, yn arbennig pan fuodd y sâl cyn rownd derfynol 1998, ac o ganlyniad methu â pherfformio ar ei orau. Ond yn 2002, sgoriodd yn gyson, gan rwydo ddwywaith yn y rownd derfynol yn erbyn yr Almaen. Chwaraeodd i glybiau gorau Ewrop: Barcelona, Real Madrid, Internazionale ac AC Milan, cyn dychwelyd i Brasil i orffen ei yrfa gyda Corinthians.

Gwyliwch Rhain

Luís Fabiano:

Mae Fabiano’n sgoriwr cyson dros ei glwb, Sevilla, a’i wlad. Rhwydodd naw gwaith yn y rowndiau rhagbrofol gan gynnwys dwy yn y fuddugoliaeth oddi cartref yn erbyn yr hen elyn yr Ariannin.

Lúcio:

Mae’r capten tal gosgeiddig yn darllen y gêm yn wych o’i safle yng nghanol yr amddiffyn. Wedi sawl blwyddyn gyda chlybiau yn yr Almaen, mae bellach yn aelod pwysig o dîm José Mourinho, Internazionale Milan. Chwaraeodd yn nhîm llwyddiannus Brasil yng Nghwpan y Byd 2002 ac ni fyddai’n syndod petai’n codi’r Gwpan yn Ne Affrica yn 2010.

Y Seren

Kaká:

Talodd Real Madrid £65 miliwn i AC Milan i brynu Kaká yn haf 2009, arwydd o ddisgleirdeb y chwaraewr canol cae ymosodol. Roedd yn aelod ifanc o’r garfan yng Nghwpan y Byd 2002 cyn iddo symud i’r Eidal. Sgoriodd bum gôl yn rowndiau rhagbrofol 2010, gan gynnwys dwy yn y gêm yn erbyn Ecwador. Bydd amddiffynwyr yn ei chael hi’n anodd i gadw’r chwaraewr sgilgar hwn yn dawel yn Ne Affrica.

Yr Ariannin – fydd Maradona yn gwneud cawlach o bethau?

Cyhoeddwyd Mehefin 9, 2010 gan .

Tagiau: Cwpan y Byd 2010, Pêl-droed, Yr Ariannin

Mae Gwyn Jenkins wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Ne Affrica fis nesaf, sydd ar gael i’w brynu o wefan y Lolfa.

Yr Ariannin yw un o’r timau cryfaf yng Nghwpan y Byd o ran chwaraewyr ond mae yna amheuon mawr ynglŷn â gallu’r hyfforddwr Diego Maradona. Serch hynny, tu ôl i Sbaen a Brasil, nhw yw ffefrynnau’r bwcis i ennill y gystadleuaeth.

Y Wlad

Poblogaeth: 36 miliwn

Prif iaith: Sbaeneg

Prifddinas: Buenos Aires

Arweinydd: yr Arlywydd Cristina Fernández de Kirchner

Llysenw: Albiceleste (y glas golau a’r gwynion)

Yr Hyfforddwr

Diego Maradona:

O’r holl hyfforddwyr yn y gystadleuaeth, yr enwocaf ac efallai’r un mwyaf dadleuol yw Diego Maradona. Ym marn rhai, ef oedd y pêl-droediwr mwyaf talentog erioed, gan arwain yr Ariannin i fuddugoliaeth yng nghystadleuaeth Cwpan y Byd 1986. Eto ychydig o brofiad a gafodd yn rheoli timau pêl-droed a dim ond o drwch blewyn y llwyddodd yr Ariannin i gyrraedd rowndiau terfynol 2010.

Y Daith

Gyda holl dimau de America yn chwarae ei gilydd mewn gemau rhagbrofol ddwywaith dros gyfnod o ddwy flynedd, roedd angen i’r Ariannin orffen yn y pedwar cyntaf i fod yn siŵr o’i lle yn Ne Affrica. Wedi colli 6-1 yn erbyn Bolifia a 3-1 yn erbyn yr hen elyn Brasil, roedd gobeithion tîm Maradona yn pylu’n gyflym, ond wedi crafu buddugoliaeth dros Periw yng ngwynt a glaw Buenos Aires, a churo Uruguay yn Montevideo gyda gôl hwyr gan Bolatti, llwyddwyd i gipio’r pedwerydd safle.

Y Record

Mae’r Ariannin wedi chwarae ym mhedwar rownd derfynol gan ennill dwy (1978, 1986) a cholli dwy (1930, 1990). Curwyd yr Iseldiroedd 3-1 ym mhrifddinas yr Ariannin, Buenos Aires, yn 1978, a’r Almaen 3-2 ym Mecsico yn 1986.

Sêr o’r Gorffennol

Mario Kempes:

Blaenwr pwerus a sgoriodd ugain gôl dros ei wlad. Ef oedd y prif sgoriwr yng Nghwpan y Byd 1978, a sgoriodd ddwy gôl yn y rownd derfynol.

Diego Maradona:

Chwaraewr gorau ei ddydd, ef oedd capten y tîm a gipiodd Cwpan y Byd yn 1986. Enillodd 91 cap gan sgorio 34 gôl.

Gwyliwch Rhain

Carlos Tevez:

Mae’r tarw o flaenwr o Manchester City wedi ennill dros hanner cant o gapiau i’r Ariannin gan sgorio 8 gôl. Mae’n rhoi cant y cant ym mhob gêm ond mae ei agwedd danllyd yn gallu arwain at drafferthion – cafodd ei ddanfon o’r maes ddwywaith yn ystod y gemau rhagbrofol.

Gonzalo Higuaín:

Cafodd blaenwr ifanc Real Madrid ei alw’n hwyr i garfan Maradona gan sgorio gôl hollbwysig yn erbyn Periw ar ei ymddangosiad cyntaf. Mae ei gyflymder a’i ergydio nerthol yn medru achosi hunllef i’r amddiffynwyr gorau.

Y Seren

Lionel Messi:

Bydd gobeithion yr Ariannin o lwyddiant yn 2010 yn ddibynnol ar yr asgellwr bach chwim a dyfeisgar Lionel Messi. Dewiswyd La Pulga (y chwannen) yn chwaraewr gorau’r byd yn 2009 ond yn bennaf am ei berfformiadau llachar yng nghrys Barcelona yn hytrach na dros yr Ariannin. Mae eto i lwyr argyhoeddi yn lliwiau’i wlad ond caiff y driblwr dawnus hwn y cyfle i brofi ei hun yn Ne Affrica.

Yr Almaen – yr un tîm heb Ballack?

Cyhoeddwyd Mehefin 8, 2010 gan .

Tagiau: Cwpan y Byd 2010, Pêl-droed

Mae Gwyn Jenkins wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Ne Affrica fis nesaf, sydd ar gael i’w brynu o wefan y Lolfa.

Maer capten yr Almaen, Michael Ballack, wedi ei anafu ac mae nifer yn dweud nad ydi’r tîm yma cystal hebddo. Ond mae’r Almaen yn hen lawiau ar fynd yn bell yng Nghwpan y Byd, gyda thîm cryf ai peidio.

Y Wlad

Poblogaeth: 82 miliwn

Prif iaith: Almaeneg

Prifddinas: Berlin

Arweinydd:  Y Canghellor Angela Merkel

Llysenw: Die Mannschaft (y tîm)

Yr Hyfforddwr

Joachim Löw:

Wedi cyfnod fel is-hyfforddwr yr Almaen, dyrchafwyd Löw yn brif hyfforddwr yn 2006 ar ôl ymddiswyddiad Jurgen Klinsmann. Yn feistr ar dactegau, llwyddodd hyd yn hyn i greu tîm trefnus os nad ysbrydoledig. Arweiniodd yr Almaen i rownd derfynol Pencampwriaeth Ewrop yn 2008 ac o dan ei ofal bydd yr Almaen ymhlith y ffefrynnau i gipio Cwpan y Byd yn 2010.

Y Daith

Cafodd yr Almaen fawr o drafferth i ennill grŵp 4 gan guro Cymru,  a’i prif wrthwynebwyr, Rwsia, ddwywaith. Dim ond y Ffindir roddodd fraw i’r Almaenwyr ac roedd angen i Klose sgorio hatric yn Helsinki i ddiogelu pwynt i’r Almaen.

Y Record

Cyn ail uniad Dwyrain a Gorllewin yr Almaen yn 1990, roedd Gorllewin yr Almaen wedi codi Cwpan y Byd deirgwaith (1954, 1974, 1990) gan hefyd golli yn y rownd derfynol ddwywaith (1966, 1986). Enillwyd y Gwpan yn gwbl annisgwyl yn 1954, pan gurwyd tîm mwyaf disglair y cyfnod, Hwngari, ac ailadroddwyd y gamp yn 1974 ym Munich pan faeddwyd tîm hynod dalentog yr Iseldiroedd. Wedi colli i’r Ariannin yn 1986, talwyd y pwyth yn ôl yn 1990 gyda buddugoliaeth yn un o’r gemau Cwpan y Byd mwyaf diflas erioed. Prin oedd y llwyddiant i dîm Dwyrain yr Almaen yn y gystadleuaeth, er y cafwyd un fuddugoliaeth nodedig yn erbyn Gorllewin yr Almaen yn 1974. Wedi’r ail uniad, llwyddodd yr Almaen i gyrraedd y rownd derfynol yn 2002, cyn colli i Brasil.

Sêr o’r Gorffennol

Gerd Müller: sgoriodd Bomber de nation (Bomiwr y genedl) 68 gôl mewn 62 gêm i Orllewin yr Almaen. Yn eu plith oedd dwy gôl yn rownd derfynol Pencampwriaeth Ewrop yn 1972 a’r gôl a sicrhaodd y fuddugoliaeth yn rownd derfynol Cwpan y Byd yn 1974.

Frans Beckenbauer:  Gyda 103 o gapiau, roedd y ‘libero’ (cefnwr rhydd) yn enwog am ei chwarae gosgeiddig sgilgar. Ef oedd capten y tîm a enillodd y Gwpan yn 1974, gan hefyd hyfforddi Gorllewin yr Almaen i fuddugoliaeth yng Nghwpan y Byd 1990.

Jürgen Sparwasser: er iddo ennill 49 cap dros Ddwyrain yr Almaen, cofir ef yn bennaf am rwydo un gôl hanesyddol yn 1974, sef yr unig gôl yn yr unig gêm a chwaraewyd rhwng Dwyrain yr Almaen a Gorllewin yr Almaen.

Jürgen Klinsmann: sgoriodd Klinsmann 47 gôl dros ei wlad rhwng 1987 a 1998 ac ef oedd rheolwr yr Almaen yng Nghwpan y Byd 2006. Roedd yn arwr i gefnogwyr Bayern Munich a Tottenham Hotspur er ei fod yn enwog hefyd am geisio twyllo dyfarnwyr drwy ddeifio yn y cwrt cosbi.

Gwyliwch Rhain

Philipp Lahm: mae cefnwr chwith Bayern Munich ar ei orau yn ymosod ac er bod rhai sylwebwyr yn amau ei alluoedd amddiffynnol, bu’n ddewis cyntaf i’r Almaen ers iddo ennill ei gap cyntaf yn 2004. Chwaraeodd ym mhob un o gemau’r Almaen yn y rowndiau rhagbrofol.

Y Seren

Miroslav Klose:

Klose yw’r unig chwaraewr yn hanes Cwpan y Byd i sgorio pump neu fwy o goliau mewn dwy gystadleuaeth Cwpan y Byd yn olynol, a bydd yn disgwyl ychwanegu at ei record yn 2010. Yn enedigol o Wlad Pwyl, penderfynodd gynrychioli ei wlad fabwysiedig yn 2001. Yn 2007 cafodd y fraint o fod yn gapten ar yr Almaen am y tro cyntaf yn y gêm yn erbyn Cymru yng Nghaerdydd, gan ddathlu drwy sgorio dwy gôl.

Ffrainc – Ribéry yn allweddol

Cyhoeddwyd Mehefin 7, 2010 gan .

Tagiau: Cwpan y Byd 2010, Pêl-droed

Mae Gwyn Jenkins wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Ne Affrica fis nesaf, sydd ar gael i’w brynu o wefan y Lolfa.

Bydd pawb yng Ngweriniaeth Iwerddon yn gobeithio y bydd Ffrainc ar yr awyren gyntaf adref. Ond allai pencampwyr 1998 ffynnu eto eleni?

Y Wlad

Poblogaeth: 62 miliwn

Prif iaith: Ffrangeg

Prifddinas: Paris

Arweinydd: yr Arlywydd Nicolas Sarkozy

Llysenw: Les Bleus (y gleision)

Yr Hyfforddwr

Raymond Domenech:

Domenech, a benodwyd yn hyfforddwr Ffrainc yn 2004, yw un o’r hyfforddwyr mwyaf dadleuol yn y byd. Cafodd ei feirniadu’n hallt gan y wasg a gan rhai o’r chwaraewyr am ei dactegau anarferol. Serch hynny, llwyddodd Les Bleus i gyrraedd rownd derfynol Cwpan y Byd yn 2006, ond anwadal bu perfformiadau’r tîm ers hynny. Mae Domenech yn credu mewn Seryddiaeth a bydd yn ddiddorol gweld a fydd y sêr o’i blaid yn Ne Affrica.

Y Daith

Siomedig oedd perfformiad Ffrainc yn y gemau rhagbrofol gan i Les Bleus ddod yn ail y tu ôl i Serbia. Enillwyd lle yn y rowndiau terfynol yn y modd mwyaf dadleuol pan sgoriwyd y gôl dyngedfennol yn y gemau ail-gyfle yn erbyn Gweriniaeth yr Iwerddon, wedi i Thierry Henry lawio’r bêl.

Y Record

Yn 1998 enillodd Ffrainc Gwpan y Byd am yr unig dro hyd yn hyn, gan guro Brasil ym Mharis o 3-0. Yn 1958 yn Sweden collodd Les Bleus yn y rownd gynderfynol ond llwyddodd y blaenwr Just Fontaine i sgorio cyfanswm o 13 gôl yn ystod y twrnamaint.

Sêr o’r Gorffennol

Raymond Kopa:

Blaenwr amryddawn a chwaraeodd yn nhîm llwyddiannus yr 1950au, gan sgorio 18 gôl dros ei wlad. Ymunodd â Real Madrid yn 1956 yn ystod oes aur y clwb o brifddinas Sbaen.

Zinedine Zidane:

Pêl-droediwr gorau ei ddydd, sgoriodd ddwywaith yn y rownd derfynol yn erbyn Brasil yn 1998 ond yn ei gêm olaf dros ei wlad, rownd derfynol 2006, danfonwyd ef o’r maes.

Gwyliwch Rhain

Patrice Evra:

Prin bod cefnwr chwith yn y byd yn fwy peryglus wrth ymosod na seren Manchester United ond bydd cystadleuaeth gref rhyngddo ag Éric Abidal, amddiffynnwr Barcelona, am safle yn y tîm yn Ne Affrica.

Thierry Henry:

Blaenwr chwim a fu’n serennu dros Arsenal a Barcelona. Sgoriodd record o dros hanner cant o goliau dros ei wlad hyd yn hyn ond caiff ei gofio am lawio’r bêl cyn y gôl dyngedfennol yn erbyn Gweriniaeth yr Iwerddon a sicrhaodd lle Les Bleus yn Ne Affrica.

Y Seren

Franck Ribéry:

Mae’r asgellwr byr llawn sgiliau, sydd bellach yn chwarae i Bayern Munich yn y Bundesliga, yn allweddol i lwyddiant Ffrainc. Sgoriodd y goliau a ddaeth â buddugoliaethau pwysig yn erbyn Lithuania yn y rowndiau rhagbrofol. Enwebwyd ef yn chwaraewr y flwyddyn yn Ffrainc a’r Almaen yn yr un flwyddyn – 2008. Mae’n hawdd ei adnabod ar ac oddi ar y cae oherwydd y creithiau ar ei wyneb, canlyniad i ddamwain car pan yn blentyn.

Yr Eidal – Pencampwyr y Byd

Cyhoeddwyd Mehefin 4, 2010 gan .

Tagiau: Cwpan y Byd 2010, Pêl-droed

Mae Gwyn Jenkins wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Ne Affrica fis nesaf, sydd ar gael i’w brynu o wefan y Lolfa.

Yr Eidal yw’r Pencampwyr Byd ar ôl ennill Cwpan y Byd 2006, un o bedwar y maen nhw wedi ei ennill ers 1934. A fydden nhw’n gallu unioni’r sgôr gyda Brasil a bachu’r pumed?

Y Wlad

Poblogaeth: 60 miliwn

Prif iaith: Eidaleg

Prifddinas: Rhufain

Arweinydd: y Prif Weinidog Silvio Berlusconi

Llysenw: Azzuri (y gleision)

Yr Hyfforddwr

Marcello Lippi:

Dychwelodd y cyn-chwaraewr i Sampdoria i’r swydd o hyfforddwr yr Eidal yn 2008, wedi iddo ymddiswyddo ar ôl arwain ei wlad i fuddugoliaeth yng Nghwpan y Byd 2006. Cafodd brofiad eang yn rheoli timau o Serie A yn yr Eidal ac, yn erbyn y traddodiad Eidalaidd, mae’n ystyried bod creu undod yn y tîm, gyda phawb yn chwarae dros ei gilydd, cyn bwysiced â thactegau.

Y Daith

Daeth yr Eidal ar frig Grãp 8, heb golli’r un gêm. Serch hynny, roedd angen gôl gan Gilardino yn y funud olaf yn y gêm yn erbyn Gweriniaeth yr Iwerddon yn Nulyn i gipio pwynt, a chafwyd cryn gymorth gan Kaladze o Georgia a sgoriodd ddwy gôl i’w rwyd ei hun ym muddugoliaeth yr Eidal yn Tbilisi.

Y Record

Mae gan yr Eidal record ddisglair yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd dros y blynyddoedd. Enillwyd y gystadleuaeth yn 1934 ac 1938 dan ofal yr hyfforddwr Vittorio Pozzo ond rhaid oedd aros tan 1982 i gipio’r Gwpan unwaith yn rhagor, gan guro Gorllewin yr Almaen yn y rownd derfynol. Yna, ar ôl colli yn y rownd derfynol ar giciau o’r smotyn yn 1994, enillwyd y gystadleuaeth drwy’r un dull yn 2006.

Sêr o’r Gorffennol

Guiseppe Meazza:

Yn ogystal â bod yn gymeriad lliwgar oddi ar y cae, roedd Meazza yn flaenwr hynod ddawnus i Internazionale a’r Eidal yn ystod yr 1930au. Roedd yn allweddol ym muddugoliaethau’r Eidal yng Nghwpan y Byd 1934 a 1938 a sgoriodd 33 gôl mewn 53 gêm ryngwladol.

Roberto Baggio:

Baggio oedd un o’r blaenwyr mwyaf dewinol ei ddydd ond caiff ei gofio am fethu gyda’i gic o’r smotyn ar ddiwedd rownd derfynol Cwpan y Byd 1994, gan ganiatáu i Brasil gipio’r Gwpan. Serch hynny cafodd ddigon o lwyddiant yn lliwiau sawl clwb o’r Eidal, gan sgorio 115 gôl mewn 141 gêm i Juventus mewn gwlad sy’n enwog am amddiffynfeydd di-ildio. Enillodd 56 gap dros ei wlad a sgorio 27 gôl.

Gwyliwch Rhain

Andrea Pirlo: Bydd perfformiadau cyson gan chwaraewr creadigol AC Milan yn hanfodol i lwyddiant yr Eidal yn 2010. Gelwir ef yn ‘l’architetto’ (y pensaer) gan ei gyd-chwaraewyr oherwydd ei basio hir cywrain sydd yn aml yn arwain at gôl.

Fabio Cannavaro: Mae’r Eidal yn enwog am ei amddiffynwyr cadarn ond prin bod yr un ohonynt gystal â chapten presennol y wlad. Ef gododd Cwpan y Byd yn 2006 a phan enillodd 127 cap, fe dorrodd record Paolo Maldini am y nifer mwyaf o gapiau dros ei wlad. Yn 36 mlwydd oed bellach, bydd yn gobeithio arwain yr Eidal i fuddugoliaeth am y bumed tro yng Nghwpan y Byd 2010.

Y Seren

Gianluigi Buffon:

Mae sawl arbenigwr yn ystyried mai Buffon yw gôl-geidwad gorau’r byd. Enillodd ei ganfed cap yn ddiweddar ac yn ddiamau ef oedd un o’r prif resymau dros lwyddiant yr Eidal yng Nghwpan y Byd 2006. Ildiodd dim ond dwy gôl yn yr holl gystadleuaeth, un yn gôl drwy ei rwyd ei hun gan Zaccardo, ac un o gic o’r smotyn gan Zidane yn y rownd derfynol.

Portiwgal – a fydd Ronaldo yn ddigon?

Cyhoeddwyd Mehefin 3, 2010 gan .

Tagiau: Cwpan y Byd 2010, Pêl-droed

Mae Gwyn Jenkins wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Ne Affrica fis nesaf, sydd ar gael i’w brynu o wefan y Lolfa.

Mae gan Bortiwgal un o chwaraewyr gorau’r byd yn Ronaldo, ond dyw’r tîm heb chwarae’n cystal yn ddiweddar. A fydden nhw’n dianc o grŵp anoddaf y gystadleuaeth, sydd hefyd yn cynnwys Brasil a’r Traeth Ifori?

Y Wlad

Poblogaeth: 10 miliwn

Prif iaith: Portiwgaleg

Prifddinas: Lisbon

Arweinydd: yr Arlywydd Aníbal Cavaco Silva

Llysenw: Selecção das Quinas (tîm y pump)

Yr Hyfforddwr

Carlos Queiroz:

Penodwyd y cyn-ddirprwy i Alex Ferguson yn Manchester United yn rheolwr dros ei wlad yn 2008, yn olynydd i Scolari, pan ddaeth yntau’n rheolwr Chelsea. Yn wybodus iawn am dactegau ar y lefel uchaf, a chyda’r modd i alw ar rai o bêl-droedwyr gorau’r byd, roedd yn syndod gweld Queiroz yn cael trafferth i arwain Portiwgal i rowndiau terfynol 2010.

Y Daith

Siomedig oedd perfformiadau Portiwgal yn Grwp 1, ond llwyddwyd i ennill y tair gêm olaf i sicrhau lle yn y gemau ail gyfle. Enillwyd y ddau gymal yn erbyn Bosnia a Herzegovina o’r un sgôr, 1-0.

Y Record

Ymddangosodd Portiwgal am y tro cyntaf yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd yn 1966 gyda thîm a oedd yn seiliedig ar un o glybiau mwyaf  llwyddiannus y cyfnod, Benfica. O ganlyniad i goliau Eusebio, llwyddwyd i gyrraedd y rownd gynderfynol cyn colli i Loegr. Wedi hynny methwyd â chyrraedd y rowndiau terfynol tan 1986 ond ni chrëwyd argraff ar y gystadleuaeth honno na thrachefn yn 2002. Serch hynny yn 2006 roedd darogan y gallai Portiwgal gipio’r Gwpan, ond wedi curo Lloegr yn y rownd gogynderfynol, collwyd yn erbyn Ffrainc yn y rownd gynderfynol gydag unig gôl y gêm yn dod o gic o’r smotyn.

Sêr o’r Gorffennol

Eusebio:

Sgoriodd y blaenwr cryf a sgilgar, a aned yn Mosambic, 41 gôl dros Portiwgal a 317 dros ei glwb, Benfica, rhwng 1960 a 1975. Sgoriodd naw gôl, llawer ohonynt yn rhai cofiadwy, yng Nghwpan y Byd 1966.

Luís Figo:

Chwaraeodd yr asgellwr twyllodrus 127 o weithiau dros ei wlad rhwng 1991 a 2006 a serennu hefyd dros glybiau Barcelona a Real Madrid. Yn aelod o ‘genhedlaeth euraidd’ Portiwgal, ef oedd capten y tîm a lwyddodd i gyrraedd rownd gynderfynol Cwpan y Byd 2006.

Rui Costa:

Chwaraeodd y chwaraewr canol cae talentog 94 o weithiau dros Portiwgal rhwng 1993 a 2004 gan sgorio 26 gôl. Roedd yn aelod o’r tîm a ddaeth mor agos i ennill Pencampwriaeth Ewrop yn 2004, gan sgorio goliau yn erbyn Rwsia a Lloegr.

Gwyliwch Rhain

Raul Meireles:

Sgoriodd chwaraewr canol cae Porto y gôl hollbwysig yn erbyn Bosnia a Hergezovina a sicrhaodd lle Portiwgal yn y rowndiau terfynol. Yn dilyn traddodiad anrhydeddus pêl-droedwyr Portiwgal, mae’n feistr ar y bas hir a gall sgorio gydag ergydion o bell.

Ricardo Carvalho:

Bu amddiffynnwr profiadol Chelsea yn aelod o dîm ei wlad ers 2003 gan chwarae yn rownd derfynol Pencampwriaeth Ewrop yn 2004 ac yn rownd gogynderfynol Cwpan y Byd 2006. Mae hefyd wedi chwarae ddwywaith yn rowndiau terfynol Cwpan Ewrop – yn fuddugoliaethus gyda Porto yn 2004 ond yn aflwyddiannus yn 2008 gyda Chelsea.

Y Seren

Cristiano Ronaldo:

Ronaldo yw un o’r pêl-droedwyr mwyaf cyffrous i ymddangos erioed ar gaeau pêl-droed y byd. Gall droi gêm gydag un rhediad neu ergyd. Enillodd fedalau di-rif gyda Manchester United cyn symud i Real Madrid am £80 miliwn yn haf 2009. Etholwyd ef hefyd yn chwaraewr gorau’r byd yn 2008. Caiff ei farcio’n dynn yn Ne Affrica ond bydd yn gobeithio ychwanegu at y 22 gôl ryngwladol a sgoriodd hyd yn hyn.

Lloegr – a fyddan nhw’n cael eu bwyta’n fyw?

Cyhoeddwyd Mehefin 2, 2010 gan .

Tagiau: Cwpan y Byd 2010, Pêl-droed

Mae Gwyn Jenkins wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Ne Affrica fis nesaf, sydd ar gael i’w brynu o wefan y Lolfa.

Unwaith eto mae gan Loegr obeithion uchel cyn dechrau’r gystadleuaeth. Ond ar ôl colli ar giciau o’r smotyn mewn sawl ymgyrch siomedig, a gemau sâl yn erbyn Japan a Mecsico, a ydyn nhw’n ddigon da?

Y Wlad

Poblogaeth: 51 miliwn

Prif iaith: Saesneg

Prifddinas: Llundain

Arweinydd:  Prif Weinidog y Deyrnas Unedig: David Cameron

Llysenw: Three lions (Y tri llew)

Yr hyfforddwr

Fabio Capello:

Penodwyd yr Eidalwr profiadol yn 2007 wedi cyfnod trychinebus Steve McClaren wrth y llyw. Enillodd Capello 32 cap dros ei wlad ac yna bu’n rheolwr ar AC Milan, Juventus a Real Madrid mewn gyrfa hyfforddi ddisglair.

Y Daith

Ennill naw a cholli un, oddi cartref yn yr Iwcrain, oedd record gampus Lloegr yn Grŵp 6 yn y gemau rhagbrofol. Y fuddugoliaeth orau oedd yn y gêm oddi cartref yn Croatia (y tîm a ataliodd Lloegr rhag cyrraedd Pencampwriaeth Ewrop 2008).

Y Record

Enillodd Lloegr Gwpan y Byd am yr unig dro yn 1966 pan gynhaliwyd y gystadleuaeth yn Lloegr. Serch hynny, nid yw’r record yn arbennig o dda ar feysydd tramor. Yn 1950 collwyd 1-0 yn erbyn tîm o chwaraewyr rhan-amser yr Unol Daleithiau a methwyd â chyrraedd y rowndiau terfynol yn 1974, 1978 ac 1994.

Sêr o’r Gorffennol

Bobby Charlton: Yn un o ‘Busby babes’ Manchester United, sgoriodd Charlton 50 gôl dros ei wlad, record sy’n dal i sefyll. Yn aelod allweddol o’r tîm a gipiodd Cwpan y Byd yn 1966, sgoriodd ddwywaith yn y rownd gynderfynol yn erbyn Portiwgal. Sgoriodd ddwywaith hefyd yn rownd derfynol Cwpan Ewrop yn 1968 pan enillodd Manchester United y gystadleuaeth am y tro cyntaf.

Bobby Moore: y capten pan enillwyd Cwpan y Byd yn 1966, roedd yr amddiffynnwr digynnwrf yn gonglfaen i Loegr mewn 108 o gemau rhyngwladol – 90 ohonynt fel capten. Honnodd Pelé, chwaraewr gorau’i ddydd, mai Moore oedd yr amddiffynnwr gorau i’w farcio erioed.

Gwyliwch Rhain

Steven Gerrard: mae’r chwaraewr canol cae egnïol wedi sgorio goliau gydag ergydion nerthol o bell i Lerpwl a Lloegr. Sgoriodd deirgwaith yn y rowndiau rhagbrofol, gan gynnwys dwy yn erbyn Croatia.

Y Seren

Wayne Rooney:

Bu Rooney ar dân dros Manchester United yn ystod tymor 2009-10 a bydd Lloegr yn ddibynnol arno am goliau yn Ne Affrica. Er ei fod ond yn 24 mlwydd oed, mae eisoes hanner ffordd at dorri record Bobby Charlton o 50 gôl dros ei wlad. Bydd yn ddiddorol gweld a fydd Capello yn ei ddewis i arwain y llinell flaen ar ben ei hunan, fel y gwna yn aml i United.

Y Traeth Ifori – a fyddan nhw'n sgleinio?

Cyhoeddwyd Mehefin 1, 2010 gan .

Tagiau: Cwpan y Byd 2010, Pêl-droed

Mae Gwyn Jenkins wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Ne Affrica fis nesaf, sydd ar gael i’w brynu o wefan y Lolfa.

Mae’r Traeth Ifori yn un o grwpiau anoddaf y gystadleuaeth, gyda Phortiwgal a Brasil yn gwmni iddyn nhw. A fydd gan Drogba a’i griw ddigon o dalent i gyrraedd rownd yr 16 olaf?

Y Wlad

Poblogaeth: 21 miliwn

Prif iaith: Ffrangeg

Prifddinas: Abidjan

Arweinydd: yr Arlywydd Laurent Gbagbo

Llysenw: Les Éléphants (yr Eliffantod)

Y Daith

Daeth y Traeth Ifori i frig ei grãp rhagbrofol yn weddol hawdd, gan sgorio 19 gôl ac ildio ond pedair. Enillwyd gemau o 5-0 ar ddau achlysur, yn erbyn Malawi a Burkina Faso.

Y Record

Cwpan y Byd 2010 fydd yr eildro yn olynol i’r Traeth Ifori gyrraedd y rowndiau terfynol. Yn 2006, mewn grãp hynod anodd, collwyd yn erbyn yr Ariannin a’r Iseldiroedd cyn curo Serbia 3-2 ar ôl ildio dwy gôl gyntaf y gêm.

Sêr o’r Gorffennol

Cyril Domoraud:

Domoraud oedd y chwaraewr hynaf yng ngharfan y Traeth Ifori yng Nghwpan y Byd 2006. Chwaraeodd i nifer o glybiau yn Ewrop, gan gynnwys Olympique de Marseilles ac Espanyol, gan hefyd ennill 51 o gapiau dros ei wlad.

Alain Gouaméné:

Mae’r gôl-geidwad Gouaméné yn enwog am arbed y ddeuddegfed gic mewn cystadleuaeth ciciau o’r smotyn ar ddiwedd rownd terfynol Cwpan Cenhedloedd Affrica 1992, gan sicrhau buddugoliaeth i’r Traeth Ifori am y tro cyntaf erioed yn y gystadleuaeth. Enillodd 58 o gapiau a bellach mae’n hyfforddi timau ieuenctid y Traeth Ifori.

Gwyliwch rhain

Yaya Touré:

Mae’r chwaraewr canol cae amddiffynnol, a’i frawd y cefnwr canol Kolo Touré, yn siãr o fod yn asgwrn cefn i dîm y Traeth Ifori yn 2010. Yn aelod o dîm Barcelona a gurodd Manchester United yn rownd derfynol Cwpan Ewrop yn 2009, bydd yn awyddus am fwy o lwyddiant yn Ne Affrica.

Salomon Kalou:

Yn llai enwog na’i gydwladwr Didier Drogba yn lliwiau Chelsea, bydd cyflymdra a thalentau naturiol Kalou yn bwysig i’w wlad yn Ne Affrica. Ar un adeg ceisiodd ennill ddinasyddiaeth yr Iseldiroedd, gan ei fod yn chwarae i Feynoord ar y pryd, ond yn 2007 enillodd ei gap cyntaf dros y Traeth Ifori.

Y Seren

Didier Drogba:

Go brin fod blaenwr mwy pwerus ond sgilgar yn y byd. Gall sgorio goliau gyda’i ben neu ei draed o bob sefyllfa ac mae ei record sgorio i’w glwb Chelsea a’i wlad yn wych. Nid yw’n boblogaidd gyda phawb, yn bennaf am ei dueddiad i geisio twyllo dyfarnwyr drwy ddeifio yn y cwrt cosbi. Sgoriodd chwe gôl yn y rowndiau rhagbrofol, gan gynnwys dwy yn y fuddugoliaeth o bum gôl i ddim yn erbyn Burkina Faso.

Yr Iseldiroedd – ydi'r dyfodol yn Oranje?

Cyhoeddwyd Mai 31, 2010 gan .

Tagiau: Cwpan y Byd 2010, Pêl-droed

Mae Gwyn Jenkins wedi ysgrifennu’r canllaw hanfodol i’r Cwpan y Byd yn Ne Affrica fis nesaf, sydd ar gael i’w brynu o wefan y Lolfa.

Mae’r Iseldiroedd wedi cyrraedd rownd derfynol Cwpan y Byd dwywaith cyn colli. Allen nhw fynd cam ymhellach eleni?


Y Wlad

Poblogaeth: 16 miliwn

Prif iaith: Iseldireg

Prifddinas: Amsterdam

Arweinydd: y Prif Weinidog Jan Peter Balkenende

Llysenw: Oranje (yr oren)

Yr Hyfforddwr

Bert van Marwijk

Penodwyd van Marwijk i olynnu Marco van Basten yn hyfforddwr ar yr Iseldiroedd yn 2008. Dan ei arweiniad, enillodd yr Iseldiroedd bob un o’i gemau yn y rowndiau rhagbrofol ar gyfer 2010 gan ddilyn y traddodiad o chwarae pêl-droed deniadol a ddatblygwyd yn yr Iseldiroedd yn yr 1970au.

Y Daith

Go brin i unrhyw wlad gyrraedd y rowndiau terfynol mewn modd mor ddidrafferth â’r Iseldiroedd. Enillwyd pob gêm yn y grŵp, gan ildio dwy gôl yn unig. Sgoriwyd 17 gôl, gyda 11 chwaraewr gwahanol yn rhwydo, nodwedd o chwarae hyblyg yr Iseldirwyr.

Y Record

Yn 1974 collwyd yn y rownd derfynol yn erbyn pob disgwyl gyda Gorllewin yr Almaen yn fuddugol unwaith eto. Roedd y tîm y cyfnod hwnnw yn un arbennig am ei fod, dan ei gapten athrylithgar Johan Cruyff, yn chwarae pêl-droed ar lefel uwch nag a welwyd yng Nghwpan y Byd erioed o’r blaen. Yn 1978 roedd y tîm yn llythrennol o fewn trwch postyn i guro’r Ariannin yn y rownd derfynol, cyn colli unwaith yn rhagor.

Sêr o’r Gorffennol

Johan Cruyff: Un o’r chwaraewr gorau erioed, ef oedd capten ac ysbrydoliaeth yr Iseldiroedd yn oes ‘total football’. Sgoriodd 33 gôl mewn 48 gêm dros ei wlad a dros ddau gant o goliau i Ajax.

Dennis Bergkamp: Ystyrir ei gôl yn erbyn yr Ariannin yng Nghwpan y Byd 1998 yn un o’r goreuon erioed. Sgoriodd 37 o goliau dros ei wlad rhwng 1990 a 2000 ac 87 dros Arsenal, wedi iddo ymuno â’r clwb o Uwchgynghrair Lloegr yn 1996.

Gwyliwch Rhain

Wesley Sneijder: yn nhraddodiad chwaraewyr canol cae’r Iseldiroedd, mae Sneijder yn ddewin gyda’r bêl wrth ei draed. Bellach mae’n chwarae i Internazionale Milan wedi cyfnodau gydag Ajax a Real Madrid.

Dirk Kuyt: mae’r blaenwr egnïol yn ffefryn gyda chefnogwyr Lerpwl a’i wlad. Sgoriodd deirgwaith yn y rowndiau rhagbrofol.

Y Seren

Klaas-Jan Huntelaar: Mae blaenwr tal AC Milan wedi sgorio’n gyson dros Ajax, Real Madrid a’i glwb presennol. Ar hyn o bryd mae ei record ryngwladol o sgorio un ym mhob dwy gêm yn cadarnhau’r farn ei fod ymhlith y goreuon yn y cwrt cosbi. Sgoriodd yn erbyn yr Alban, Gwlad yr Iâ a Macedonia yn y rowndiau rhagbrofol.